<\/p>\n\n\n\n
Konferans\u0131m\u0131z\u0131n Ekim 2024\u2019te toplanan XXIX. Genel Kurulunda kabul edilen Sonu\u00e7 Bildirgesinde, \u201cd\u00fcnyan\u0131n kapitalist sistemin genel krizinin keskinle\u015fmesiyle karakterize edilen karma\u015f\u0131k bir d\u00f6nemden ge\u00e7ti\u011fini<\/em>\u201d belirtmi\u015f, \u201cEmperyalistler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma, en geli\u015fmi\u015f kapitalist-emperyalist ekonomilerin tekelleri ve devletleri aras\u0131ndaki m\u00fccadele, \u00e7eli\u015fkilerini \u00e7\u00f6zmenin arac\u0131 olarak sava\u015f\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir noktaya kadar geli\u015fmi\u015ftir. Mevcut ekonomik, siyasal ve toplumsal tablo, y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kapitalist-emperyalist sistemin do\u011fas\u0131na i\u00e7kin olan bu ve di\u011fer sorunlar\u0131n daha da yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Temel \u00e7eli\u015fkilerin keskinle\u015fti\u011fi, sars\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz uluslararas\u0131 arenas\u0131n\u0131n en ay\u0131rt edici \u00f6zelliklerinden biri, ABD emperyalizminin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131d\u0131r. Donald Trump\u2019\u0131n Beyaz Saray\u2019daki varl\u0131\u011f\u0131, \u201cAmerika\u2019y\u0131 Yeniden B\u00fcy\u00fck Yap\u201d slogan\u0131n\u0131n fiiliyatta en g\u00fc\u00e7l\u00fc uluslararas\u0131 tekellerin ve ABD emperyalist oligar\u015fisinin en gerici kesimlerinin bir sava\u015f \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 nedeniyle \u2014geleneksel m\u00fcttefikleriyle olanlar d\u00e2hil\u2014 emperyalistler aras\u0131 \u00e7eli\u015fkileri derinle\u015ftirmi\u015ftir; ama\u00e7, ABD\u2019nin son y\u0131llarda d\u00fcnya ekonomik ve siyasal sahnesinde kaybetti\u011fi alanlar\u0131 geri kazanmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcmr\u00fck tarifeleri politikas\u0131 ticaret sava\u015f\u0131nda yeni bir sayfa a\u00e7t\u0131. Bu politika, ABD\u2019nin vergi gelirlerini art\u0131rmak ve esas olarak uluslararas\u0131 ticaretteki en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakiplerinin ekonomilerini vurmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f olsa da olumsuz etkileri ABD\u2019nin kendi i\u00e7inde de hissedilmektedir ve hissedilmeye devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n Orta ve uzun vadede bu tarife politikas\u0131n\u0131n ABD\u2019nin Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131las\u0131n\u0131 (GSYH) yakla\u015f\u0131k %6 ve \u00fccretleri yakla\u015f\u0131k %5 oran\u0131nda azaltaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Tarifelerin artmas\u0131yla \u00fcretim maliyetleri y\u00fckselmekte ve i\u00e7 ve d\u0131\u015f piyasalarda \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131 pahalanmaktad\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla bu politikan\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na katlananlar i\u015f\u00e7ilerdir: fiiliyatta sat\u0131n alma g\u00fc\u00e7leri azalmakta ve reel \u00fccretler d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n En \u00e7ok etkilenen \u00fclkeler, ABD\u2019ye mamul mal veya tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc ihracat\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 ekonomilere sahip olanlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc (DT\u00d6), ABD\u2019nin bu politikas\u0131 ve di\u011fer \u00fclkelerin benzer tepkileri nedeniyle d\u00fcnya ticaretinde bir yava\u015flama ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Di\u011fer uluslararas\u0131 kurulu\u015flar da 2025 ve 2026 y\u0131llar\u0131nda d\u00fcnya ekonomisinin b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmektedir.<\/p>\n\n\n\n 2025 i\u00e7in mal ticareti b\u00fcy\u00fcme \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc %2,4\u2019t\u00fcr; 2024\u2019te bu oran %2,2 idi. Ancak DT\u00d6, 2026\u2019da mal ticareti b\u00fcy\u00fcmesinin belirgin bi\u00e7imde yava\u015flayarak %0,5\u2019e d\u00fc\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n Donald Trump, m\u00fcdahaleci politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ya da direnenleri boyun e\u011fdirmek i\u00e7in askeri m\u00fcdahale tehdidini a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde yeniden bir ara\u00e7 olarak kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Panama Kanal\u0131\u2019n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc \u201cgeri almak\u201d i\u00e7in askeri m\u00fcdahale tehdidinde bulunmu\u015f; Gr\u00f6nland\u2019\u0131 ve Kuzey Kutbu\u2019nu ilhak etme amac\u0131 konusunda benzer ifadeler kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya\u2019ya y\u00f6nelik tehditleri s\u00fcrmekte ve Ukrayna\u2019y\u0131 payla\u015fmaya d\u00f6n\u00fck bir anla\u015fmaya varmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Filistin\u2019i yerle bir etmek i\u00e7in \u0130srail\u2019i ekonomik ve askeri olarak desteklemektedir; bunlar aras\u0131nda daha ba\u015fka eylemler de vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer program\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi ve geli\u015ftirmesi nedeniyle y\u00f6neltti\u011fi tehditlerden, Haziran 2025\u2019te o \u00fclkenin n\u00fckleer altyap\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan \u201cGece Yar\u0131s\u0131 \u00c7ekici Operasyonu\u201d kapsam\u0131nda \u00fc\u00e7 \u0130ran n\u00fckleer tesisini bombalamaya ge\u00e7mi\u015ftir; bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n amac\u0131, \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131s\u0131nda \u0130srail Siyonizminin darbelerini g\u00fc\u00e7lendirmektir.<\/p>\n\n\n\n ABD emperyalizmi yaln\u0131zca Gazze\u2019deki Siyonist soyk\u0131r\u0131m\u0131n ve L\u00fcbnan, Suriye, Yemen ve \u0130ran gibi b\u00f6lge \u00fclkelerine y\u00f6nelik askeri m\u00fcdahalelerin ba\u015fl\u0131ca dayana\u011f\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda Siyonizmin bu eylemlerinin planlay\u0131c\u0131s\u0131 ve y\u00f6nlendiricisidir. Trump, Gazze \u015eeridi\u2019ni \u201cOrta Do\u011fu\u2019nun Rivieras\u0131\u201dna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi planlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r; bu, t\u00fcm sakinlerinin yerinden edilmesi anlam\u0131na gelecek ve b\u00f6ylece Netanyahu\u2019nun hedefleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n Gazze\u2019ye el koyma plan\u0131, \u201cyeni Orta Do\u011fu\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan \u00e7er\u00e7evede b\u00f6lge devletlerini dini, cemaat\u00e7i ve etnik hatlar \u00fczerinden b\u00f6lmeyi ve par\u00e7alamay\u0131 hedefleyen daha geni\u015f bir projenin par\u00e7as\u0131d\u0131r; ama\u00e7, b\u00f6lgede ABD egemenli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmek, \u201c\u0130srail\u2019in\u201d kom\u015fular\u0131 \u00fczerindeki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na almak ve \u00f6zellikle \u00c7in ile Rusya gibi rakip emperyalist g\u00fc\u00e7leri etkisizle\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n Gazze\u2019de 9 Ekim\u2019de onaylanan ate\u015fkes ne Gazze\u2019de ne de t\u00fcm Filistin\u2019de bar\u0131\u015f\u0131n geldi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. \u0130srail Siyonizmi askeri operasyonlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme tehdidini korumaktad\u0131r ve bu operasyonlar b\u00f6lgede fiilen devam etmektedir. \u0130srail, t\u00fcm Filistin topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal etme planlar\u0131ndan vazge\u00e7memektedir. Netanyahu rejimi, soyk\u0131r\u0131ma kar\u015f\u0131 olu\u015fan b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 bask\u0131y\u0131 hissetmi\u015f ve bu, askeri operasyonlar\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 kabul etmesinde etkili olan fakt\u00f6rlerden biri olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n A\u011fustos sonundan itibaren ABD, G\u00fcney Karayipler\u2019e bir deniz filosu sevk etmi\u015f; bu durum Venezuela\u2019ya y\u00f6nelik bir i\u015fgal haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olarak te\u015fhir edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Irk\u00e7\u0131, beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 ideoloji, ABD\u2019nin g\u00f6\u00e7 kar\u015f\u0131t\u0131 politikas\u0131na y\u00f6n vermektedir. Belgesiz g\u00f6\u00e7menlere y\u00f6nelik bir \u201cav\u201ddan \u00f6te, onlara kar\u015f\u0131 bir sava\u015f ilan edilmi\u015ftir. Burada, Trump\u2019\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi oligar\u015finin en sald\u0131rgan fraksiyonunun fa\u015fist profili ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc hem ABD i\u00e7in hem de geldikleri \u00fclkeler i\u00e7in zenginlik \u00fcreten milyonlarca i\u015f\u00e7iye y\u00f6nelmektedir. ICE polisinin g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc vah\u015fi uygulamalar hem ABD i\u00e7inde hem de uluslararas\u0131 d\u00fczeyde a\u00e7\u0131k bir tepkiye yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu geli\u015fmeler, art\u0131k yaln\u0131zca g\u00f6\u00e7menler ile ABD h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131ndaki bir \u00e7at\u0131\u015fma de\u011fil; ABD i\u015f\u00e7ileri ve halk\u0131 ile kendi h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131ndaki bir \u00e7at\u0131\u015fma halini alm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fck\u00fcmetin uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde benimsedi\u011fi militarist bak\u0131\u015f, i\u00e7 alana da uygulanmaktad\u0131r: bir\u00e7ok eyalete yay\u0131lan protestolar kar\u015f\u0131s\u0131nda Trump baz\u0131 \u015fehirleri sava\u015f b\u00f6lgesi ilan etmi\u015f ve n\u00fcfusu kontrol etmek i\u00e7in askeri birlikler g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n ABD emperyalizmi kendi halk\u0131na sava\u015f ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n ABD\u2019nin hegemon g\u00fc\u00e7 olarak gerileme s\u00fcrecinin neredeyse on y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/strong> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu hegemonyaya meydan okuma kapasitesi ve niyeti olan tek g\u00fc\u00e7 \u00c7in\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n 2010 y\u0131l\u0131nda \u00c7in, d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck ekonomisi haline gelmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnya GSYH\u2019sindeki pay a\u00e7\u0131s\u0131ndan ABD ile \u00c7in aras\u0131ndaki fark yaln\u0131zca %6\u2019d\u0131r; bu fark birincinin lehinedir (%25 ve %19). \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131l i\u00e7inde \u00c7in\u2019in GSYH\u2019sinin ABD\u2019yi a\u015faca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Hindistan\u2019\u0131n d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck ekonomisi konumuna y\u00fckselmesi beklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, GSYH Sat\u0131n Alma G\u00fcc\u00fc Paritesine (SGP) g\u00f6re d\u00fczeltildi\u011finde \u00c7in h\u00e2lihaz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomisidir. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re en b\u00fcy\u00fck on ekonomi: \u00c7in (%19), ABD (%15,2), Hindistan (%7,75), Japonya (%3,65), Almanya (%3,11), Rusya (%2,84), Endonezya (%2,56), Brezilya (%2,31), Fransa (%2,18) ve Birle\u015fik Krall\u0131k (%2,17).<\/p>\n\n\n\n \u00c7in\u2019in 2024\u2019te k\u00fcresel sanayi \u00fcretimindeki pay\u0131 %31,6 olup birinci s\u0131radad\u0131r; ABD\u2019nin pay\u0131 %15,9 ile ikinci s\u0131radad\u0131r. Ard\u0131ndan Japonya %6,5; Almanya %4,8; Hindistan %2,9 ile gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n \u00c7in sanayisinin maddi ve teknik temeli, son on y\u0131lda ileri teknolojiler, modern altyap\u0131lar ve yenili\u011fe y\u00f6nelen devlet planlamas\u0131 \u00fczerinde in\u015fa edildi\u011fi i\u00e7in ABD ve di\u011fer Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerinkinden k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde yeni ve \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Bat\u0131 sanayileri ya\u015flanan yap\u0131lar, y\u00fcksek maliyetler ve par\u00e7al\u0131 s\u00fcre\u00e7lerle y\u00fck ta\u015f\u0131rken; \u00c7in, yapay zek\u00e2, robotik, ileri imalat ve dijital lojistik zincirlerini birle\u015ftiren entegre sanayi ekosistemleri geli\u015ftirmi\u015ftir. Mikroelektronik, ye\u015fil enerji ve otomatik \u00fcretim gibi stratejik sekt\u00f6rlerde peki\u015fen bu teknolojik temel, bug\u00fcn onun en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n ABD ve \u00c7in, d\u00fcnya ticaretinin ihracat ve ithalat toplam\u0131n\u0131n %25\u2019ini kontrol etmektedir. ABD toplam hacmin yakla\u015f\u0131k %13\u2019\u00fcne, \u00c7in ise %12\u2019sine sahiptir. DT\u00d6 verilerine g\u00f6re \u00c7in, d\u00fcnya mal ihracat\u0131nda %14,2 ile birinci; ABD %8,5 ile ikinci; Almanya %7,1 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcd\u00fcr. \u0130thalatta ise ABD %13,2 ile birinci; \u00c7in %10,6 ile ikinci; Almanya %6,1 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n \u00c7in mali sermayesi be\u015f k\u0131tada dola\u015fmaktad\u0131r. Grant Continent portal\u0131na g\u00f6re \u00c7in bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ikili kredit\u00f6r\u00fcd\u00fcr; IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n toplam\u0131ndan daha fazla bor\u00e7 vermektedir. Son yirmi y\u0131lda \u00c7in, \u201cacil finansman\u201d olarak 240 milyar dolar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece bor\u00e7lu d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerin \u201ckurtar\u0131lmas\u0131\u201dnda ABD\u2019nin yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Yaln\u0131zca kamu kredileri ve devlet garantili kredilerde bile 620 resmi kredinin analizi, 2000\u20132021 aras\u0131nda teminatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kredilerde 418 milyar dolarl\u0131k bir taahh\u00fct ortaya koymaktad\u0131r. 2025 y\u0131l\u0131 i\u00e7in 22 milyar dolarl\u0131k \u00f6deme planlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Resm\u00ee d\u00f6viz rezervlerinin para bile\u015fiminde ABD dolar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrmektedir; ancak pay\u0131 azalm\u0131\u015ft\u0131r. 2000\u2019de rezervlerin yakla\u015f\u0131k %71\u2019i dolar iken, 2024 sonunda yakla\u015f\u0131k %58\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr; yani 13 puanl\u0131k bir gerileme vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu ba\u011flamda bir di\u011fer \u00f6nemli veri, d\u00f6viz piyasas\u0131ndaki i\u015flemlerin %88\u2019inin ABD dolar\u0131yla yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir husus \u015fudur: dolar h\u00e2l\u00e2 en yayg\u0131n \u00f6deme\/uzla\u015fma paras\u0131 olsa da en \u00e7ok ticaret yapan \u00fclke \u00c7in\u2019dir ve ticari i\u015flemlerinde yuan\u0131 (renminbi) \u00f6deme para birimi haline getirme politikas\u0131n\u0131 benimsemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n ABD emperyalizmi \u00c7in\u2019i ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015fman\u0131 olarak g\u00f6rmektedir. Bu durumda ABD; askeri, ekonomik, siyasal, teknolojik ve diplomatik alanlar\u0131 kapsayan kapsaml\u0131 bir strateji olu\u015fturmu\u015ftur. Washington stratejik rekabetin merkezi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Hint-Pasifik b\u00f6lgesinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve egemenli\u011fini g\u00fcvenceye almak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu ama\u00e7la ABD, \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 bir ku\u015fatma cephesi olu\u015fturmak \u00fczere ittifaklar\u0131n\u0131, g\u00fcvenlik paktlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ve ortak askeri operasyonlar d\u00fczenlemek i\u00e7in aktif bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n \u2022 AUKUS:<\/strong> Avustralya ve Birle\u015fik Krall\u0131k ile n\u00fckleer tahrikli denizalt\u0131 teknolojisi transferine odaklanan g\u00fcvenlik pakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u2022 Quad:<\/strong> Japonya, Hindistan ve Avustralya ile deniz g\u00fcvenli\u011fi ve geleneksel olmayan g\u00fcvenlik alanlar\u0131nda i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in g\u00fcvenlik diyalo\u011fu.<\/p>\n\n\n\n \u2022 Filipinler ile ittifak:<\/strong> G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde \u00c7in\u2019in artan iddias\u0131na kar\u015f\u0131 Filipinler\u2019de askeri \u00fcslerin yeniden etkinle\u015ftirilmesi d\u00e2hil, Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 Savunma Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi.<\/p>\n\n\n\n \u2022 FONOP (Seyr\u00fcsefer \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Operasyonlar\u0131):<\/strong> ABD Donanmas\u0131\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019in toprak iddialar\u0131n\u0131 meydan okumay\u0131 ama\u00e7layarak, G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde \u00c7in\u2019in hak iddia etti\u011fi adalara yak\u0131n b\u00f6lgelerde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc deniz ve hava operasyonlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca ABD, Tayvan\u2019a geli\u015fmi\u015f silahlar sa\u011flayarak deste\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmekte ve adaya olas\u0131 bir \u00c7in askeri m\u00fcdahalesine ili\u015fkin s\u0131k s\u0131k kamuya a\u00e7\u0131k uyar\u0131lar yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00c7in ise ABD emperyalizminin ku\u015fatma politikas\u0131na, i\u00e7 ve d\u0131\u015f ekonomi ile uluslararas\u0131 ili\u015fkiler alanlar\u0131n\u0131 kapsayan eylem ve politikalarla kar\u015f\u0131 koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n K\u00fcresel sahnede varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ili\u015fkilerini geni\u015fletmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ku\u015fak ve Yol Giri\u015fimi, Asya, Afrika, Latin Amerika ve Avrupa\u2019da altyap\u0131ya (limanlar, trenler, yollar) milyarlarca dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar yapmas\u0131n\u0131; kaynaklar\u0131 ve tedarik zincirlerini g\u00fcvenceye almas\u0131n\u0131 ve \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7in yeni pazarlar olu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Son y\u0131llarda Rusya ile siyasi ba\u011flar\u0131n\u0131 ve ekonomik-finansal i\u015fbirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir ve iki \u00fclke birlikte BRICS\u2019in faaliyetlerini kendi jeopolitik \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirmektedir. Her iki \u00fclke, ABD emperyalizminin h\u00e2kim oldu\u011fu uluslararas\u0131 d\u00fczeni \u201creforme etme\u201d ve onun yerine daha fazla etki kurma hedefini payla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00c7in, yo\u011fun bir b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi y\u00fcr\u00fctmekte; B\u00f6lgesel Kapsaml\u0131 Ekonomik Ortakl\u0131k (RCEP) gibi ticari ve ekonomik anla\u015fmalar\u0131 te\u015fvik ederek Asya-Pasifik ekonomisinde merkezi konumunu peki\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer \u00fclkelerle birlikte uluslararas\u0131 ticari i\u015flemlerde dolar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 ve yuan\/renminbi kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Gerilim odaklar\u0131nda \u00c7in, g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterileri ve hukuki tedbirlerle yan\u0131t vermekte; askeri alanda da faaliyet g\u00f6stermektedir. G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019ndeki yapay adalar\u0131n askerile\u015ftirilmesini te\u015fvik etmekte ve Tayvan \u00fczerindeki toprak iddialar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in askeri, diplomatik ve ekonomik bask\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Yak\u0131n zamanda, 3 Eyl\u00fcl 2025\u2019te \u00c7in \u00f6zellikle askeri sanayideki teknolojik geli\u015fmeleriyle b\u00fcy\u00fck sava\u015f kapasitesini sergilemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 2025 i\u00e7in 270 milyar dolarl\u0131k askeri b\u00fct\u00e7eyle \u00c7in, askeri harcamada ikinci s\u0131rada; ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7in 962 milyar dolara ula\u015fan b\u00fct\u00e7esiyle ABD birinci s\u0131radad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri, \u00f6nceki on y\u0131llara k\u0131yasla d\u00fcnya sahnesinde g\u00f6reli a\u011f\u0131rl\u0131k ve etkilerini kaybetmi\u015ftir.<\/strong> Bu mutlak bir kay\u0131p de\u011fildir; AB bir b\u00fct\u00fcn olarak h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Avro B\u00f6lgesi\u2019nin GSYH b\u00fcy\u00fcme oran\u0131, ABD ve \u00c7in\u2019inkinden s\u00fcrekli olarak daha d\u00fc\u015f\u00fck olmu\u015ftur. Bu durum, AB\u2019nin d\u00fcnya GSYH\u2019sindeki pay\u0131n\u0131n azalmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. AB, yapay zek\u00e2 ve yar\u0131 iletkenler gibi kilit teknolojilere yat\u0131r\u0131mda geride kalm\u0131\u015f; ABD\u2019ye k\u0131yasla daha d\u00fc\u015f\u00fck i\u015fg\u00fcc\u00fc verimlili\u011fiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalarak uzun vadeli rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ukrayna\u2019n\u0131n i\u015fgali ve pandemi sonras\u0131nda ya\u015fanan enerji krizi ve tedarik zincirlerindeki ani kesintiler, AB\u2019nin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve d\u0131\u015f enerji\/ham madde kaynaklar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015f; k\u00fcresel m\u00fczakere pozisyonunu zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Afrika, Latin Amerika ve Asya\u2019da Avrupa; \u00c7in, Rusya, T\u00fcrkiye ve hatta Hindistan kar\u015f\u0131s\u0131nda etkisi azalmaktad\u0131r; bu \u00fclkeler ekonomik ve siyasi varl\u0131klar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Ukrayna sava\u015f\u0131, AB\u2019nin ABD\u2019nin jeopolitik g\u00fcndemine tabi olu\u015funu yeniden teyit etmi\u015ftir; Washington\u2019un h\u00e2kim oldu\u011fu NATO, Avrupa\u2019n\u0131n askeri eylem y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirlemeyi s\u00fcrd\u00fcrmektedir. ABD bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda savunma b\u00fct\u00e7eleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda askeri harcamay\u0131 y\u00fckseltme taahh\u00fcd\u00fc verilmi\u015ftir. Buna ra\u011fmen, \u00f6zellikle ekonomik, ticari, enerji ve diplomatik alanlarda AB ile \u00fcye devletleri ve bizzat ABD emperyalizmi aras\u0131nda \u00f6nemli \u00e7eli\u015fkiler s\u00fcrmektedir. Almanya, ABD\u2019den uzakla\u015fmadan ve hele hele onunla \u00e7at\u0131\u015fmadan, durumu kendi yarar\u0131 i\u00e7in de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Fransa ve Almanya\u2019daki baz\u0131 \u00e7evreler, tam anlam\u0131yla var olmayan fakat ABD ile g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden bir \u201cAvrupa stratejik \u00f6zerkli\u011fi\u201d ihtiyac\u0131ndan s\u00f6z etmektedir. Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron NATO i\u00e7inde bir Avrupa s\u00fctununun g\u00fc\u00e7lendirilmesini savunmaktad\u0131r; Polonya ve Balt\u0131k \u00fclkeleri gibi baz\u0131 \u00fclkeler ise daha sald\u0131rgan bir tutum sergileyerek Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 ortak bir yan\u0131t\u0131 desteklemektedir.<\/p>\n\n\n\n Ukrayna sava\u015f\u0131 ba\u011flam\u0131nda AB\u2019de ya\u015fam\u0131n militarizasyonu derinle\u015fmi\u015f; ekonomik, kurumsal, b\u00fct\u00e7esel, k\u00fclt\u00fcrel vb. alanlar\u0131 kapsar hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n \u00dcye devletlerin \u00e7o\u011fu savunma b\u00fct\u00e7elerini s\u00fcrekli art\u0131rmakta; bir\u00e7ok \u00fclke askeri harcamada GSYH\u2019nin %2\u2019si hedefini benimseyerek NATO\u2019nun dayatt\u0131\u011f\u0131 standartlara uyum sa\u011flamaktad\u0131r; AB ise askeri Ar-Ge i\u00e7in kendi fonlar\u0131n\u0131 ay\u0131rmaktad\u0131r ki bu, on y\u0131l \u00f6nce benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n NATO temel g\u00fcvenlik \u00e7er\u00e7evesi olmaya devam etse de AB kendi mekanizmalar\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur: 2017\u2019de ba\u015flat\u0131lan Daimi Yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u0130\u015fbirli\u011fi (PESCO) onlarca ortak savunma projesini (askeri hareketlilik, dronlar, komuta sistemleri, deniz g\u00f6zetimi vb.) bir araya getirmektedir; Avrupa Savunma Fonu (EDF) silah ve askeri teknoloji geli\u015ftirmeyi ve savunma inovasyon projelerini finanse etmektedir; AB Askeri Planlama ve Y\u00fcr\u00fctme Yetene\u011fi (MPCC) ise Avrupa d\u00fczeyinde bir kararg\u00e2h\u0131n embriyonik yap\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapmakta ve yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki askeri misyonlar\u0131 y\u00f6netmektedir.<\/p>\n\n\n\n BRICS+ grubunun geli\u015fimi baz\u0131 kesimlerde beklentiler yaratmaktad\u0131r. <\/strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli bir ekonomik ve siyasi a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahiptir ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llara dair projeksiyonlar daha da b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n BRICS+ \u00fclkeleri d\u00fcnya n\u00fcfusunun %55,61\u2019ini temsil etmektedir; Sat\u0131n Alma G\u00fcc\u00fc Paritesine g\u00f6re d\u00fcnya GSYH\u2019sinin %42\u2019sine ve k\u00fcresel ticaretin %40\u2019\u0131na katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Nominal GSYH bak\u0131m\u0131ndan G7\u2019yi (Kanada, Fransa, Almanya, \u0130talya, Japonya, Birle\u015fik Krall\u0131k ve ABD) az bir farkla a\u015fmaktad\u0131r. Bu grubun g\u00fcc\u00fc ba\u015fl\u0131ca \u00c7in\u2019in varl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n G7\u2019nin %2\u2019sine k\u0131yasla y\u0131ll\u0131k %4\u2019\u00fcn \u00fczerinde potansiyel b\u00fcy\u00fcme oran\u0131n\u0131 koruyacaklar\u0131; b\u00f6ylece k\u00fcresel ekonomideki paylar\u0131n\u0131 daha da art\u0131racaklar\u0131 tahmin edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bu grubun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, kapitalist geli\u015fme ve birikim s\u00fcrecinin i\u00e7kin dinamiklerine dayanmaktad\u0131r. Bu, revizyonizm ve reformizmin baz\u0131 kesimlerinin sundu\u011fu gibi halklar i\u00e7in bir \u201calternatif kalk\u0131nma modeli\u201d de\u011fildir; hele hele \u201canti-emperyalist\u201d bir ittifak hi\u00e7 de\u011fildir. ABD\u2019nin hegemon g\u00fc\u00e7 rol\u00fcn\u00fc oynad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, pazarlar\u0131 kontrol etmek, ham maddelere eri\u015fmek ve birikim alanlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fctmek isteyen devletlerin ve ekonomik gruplar\u0131n bir ortakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u00e7inde gerilimler ve anla\u015fmazl\u0131klar bulunmaktad\u0131r. Rusya ve \u00c7in grubu kendi jeopolitik \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirmektedir; Hindistan, grubun \u00c7in ve Rusya taraf\u0131ndan ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 zedelemesinden endi\u015fe etmektedir ve bu tek \u00f6rnek de\u011fildir. \u00dcye \u00fclkeleri, ortak uluslararas\u0131 senaryo i\u00e7inde etkilenen \u00f6zg\u00fcl \u00e7\u0131karlar birle\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bu grupta \u00fcyelerin \u00f6zel ihtiya\u00e7lar\u0131, \u00c7in ve Rusya gibi emperyalist g\u00fc\u00e7lerin jeopolitik projeleriyle birle\u015fmektedir. Bu nedenle BRICS ile Bat\u0131 aras\u0131ndaki gerilimler, emperyalistler aras\u0131 \u00e7eli\u015fkilerin bir tezah\u00fcr\u00fc olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya ekonomisi yava\u015f bir b\u00fcy\u00fcme temposunu s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/strong> 2025 i\u00e7in baz\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin belirtti\u011fi k\u00fcresel resesyon ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir; ancak b\u00fcy\u00fcme h\u00e2l\u00e2 pandemi \u00f6ncesi oranlar\u0131n alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n IMF, D\u00fcnya Bankas\u0131 ve UNCTAD gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar 2025 ve 2026 i\u00e7in %3,0 ile %2,7 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n En geli\u015fmi\u015f kapitalist ekonomiler (ABD, Avro B\u00f6lgesi, Japonya, Kanada, Birle\u015fik Krall\u0131k) i\u00e7in en d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir: 2025 ve 2026 i\u00e7in s\u0131ras\u0131yla %1,5 ve %1,6.<\/p>\n\n\n\n Avro B\u00f6lgesi\u2019nde resesyon riski s\u00fcrmektedir; \u00f6ng\u00f6r\u00fclen b\u00fcy\u00fcme %0,8\u2013%1,0 olup \u201cteknik durgunluk\u201d olarak bilinen s\u0131n\u0131ra yakla\u015fmaktad\u0131r. Almanya\u2019n\u0131n bu durumdaki sorumlulu\u011fu b\u00fcy\u00fckt\u00fcr: 2024\u2019te ekonomisi resesyona girmi\u015ftir (-%0,2) ve bu y\u0131l i\u00e7in b\u00fcy\u00fcme projeksiyonu yaln\u0131zca %0,1\u2019dir. Almanya, Avrupa\u2019n\u0131n sanayi motoru olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n En y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme \u2014Hindistan ve \u00c7in\u2019in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde\u2014 yine Asya\u2019n\u0131n \u201cy\u00fckselen ekonomileri\u201dnde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r (2025\u2019te %4,1 ve 2026\u2019da %4,0).<\/p>\n\n\n\n Sanayi \u00fcretiminin seyrine ili\u015fkin kaynaklar aras\u0131nda tam bir uzla\u015f\u0131 olmasa da 2025 i\u00e7in \u0131l\u0131ml\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Baz\u0131 tahminler bunu %2 ile %3 aras\u0131nda konumland\u0131rmakta; en geli\u015fmi\u015f kapitalist ekonomiler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrmesi ya da tedarik zincirlerinde yeni kesintiler ya\u015fanmas\u0131 durumunda a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc riskler bulundu\u011funu belirtmektedir. Arka plan olarak, sanayi \u00fcretimi b\u00fcy\u00fcmesinin 2023\u2019te %1\u2013%1,6; 2024\u2019te ise \u00e7e\u015fitli kaynaklara g\u00f6re %1,8\u2013%2,6 aral\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fu dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n DT\u00d6\u2019ye g\u00f6re d\u00fcnya mal ticareti hacmi 2025\u2019te %2,4 b\u00fcy\u00fcyecektir; ancak bunun pek olas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. \u00d6nceki tahminler, bu y\u0131l i\u00e7in %0,9 ve 2026 i\u00e7in %0,5 b\u00fcy\u00fcme \u00f6ng\u00f6rmekteydi. 2025 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcndeki s\u0131\u00e7rama, frontloading\u2019in (tarife art\u0131\u015flar\u0131 \u00f6ncesinde ithalat\u0131n \u00f6ne \u00e7ekilmesi) etkilerinden kaynaklanmaktad\u0131r; fakat yeni tarifeler tam olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011finde bu etki 2026\u2019da ortadan kalkacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015f\u00e7ilerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda iyile\u015fme g\u00f6r\u00fcnmemektedir.<\/strong> Baz\u0131 b\u00f6lgelerde \u00fccretlerin sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmesi, i\u015fin giderek g\u00fcvencesizle\u015fmesi, i\u015f kay\u0131plar\u0131 ve zorunlu g\u00f6\u00e7 gibi etkenler nedeniyle ko\u015fullar daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n May\u0131s ay\u0131nda Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (ILO), bu y\u0131l i\u00e7in k\u00fcresel istihdam b\u00fcy\u00fcmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc %1,7\u2019den %1,5\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. K\u00fcresel i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n %5 civar\u0131nda kalaca\u011f\u0131 tahmin edilse de i\u015fin niteli\u011fi, \u00fccret d\u00fczeyi ve istikrar b\u00fcy\u00fck bir sorundur.<\/p>\n\n\n\n \u0130stihdam, i\u015fsizlik ve eksik istihdam d\u00fczeylerinde b\u00f6lgelere, geli\u015fmi\u015flik seviyelerine ve n\u00fcfus gruplar\u0131na g\u00f6re belirgin farklar vard\u0131r. Gen\u00e7 i\u015fsizli\u011fi y\u00fcksektir ve %12\u2013%13 aral\u0131\u011f\u0131nda kalacakt\u0131r. Latin Amerika ve Karayipler gibi b\u00f6lgelerde kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 istihdam oranlar\u0131 bir\u00e7ok \u00fclkede %50\u2019yi a\u015fmaktad\u0131r. 2024\u2019te d\u00fcnya genelinde \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7a\u011f\u0131ndaki kad\u0131nlar\u0131n yaln\u0131zca %46,4\u2019\u00fc istihdamdayken, erkeklerde bu oran %69,5\u2019tir.<\/p>\n\n\n\n ABD\u2019nin tarife politikas\u0131 on binlerce i\u015fin s\u00fcrmesini tehlikeye atmaktad\u0131r. ILO, 71 \u00fclkede yakla\u015f\u0131k 84 milyon i\u015fin do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ABD t\u00fcketim talebine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu tahmin etmektedir. Asya-Pasifik b\u00f6lgesi bu i\u015flerin 56 milyonunu bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Kanada ve Meksika en y\u00fcksek \u201ctehlikede olan i\u015f\u201d oran\u0131na sahiptir (%17,1).<\/p>\n\n\n\n Teknolojik ilerleme, \u00f6zellikle yapay zek\u00e2n\u0131n \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine sokulmas\u0131, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimini i\u015f verimlili\u011fini art\u0131rmaya ve art\u0131-de\u011fer s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc y\u00fckseltmeye y\u00f6neltmektedir. Kapitalistlerin elinde yapay zek\u00e2, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini azaltmak ya da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in de\u011fil; i\u015fg\u00fcc\u00fc maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrmek, \u00fcretim s\u00fcreci \u00fczerindeki denetimi yo\u011funla\u015ft\u0131rmak ve kapitalistler aras\u0131 rekabeti keskinle\u015ftirmek i\u00e7in i\u015flevseldir. Canl\u0131 eme\u011fin \u00f6l\u00fc emekle ikame edilmesi y\u00f6n\u00fcndeki tarihsel e\u011filimi h\u0131zland\u0131rarak yap\u0131sal i\u015fsizli\u011fi \u00fcretmekte ve sanayi yedek ordusunu b\u00fcy\u00fctmektedir; bu da \u00fccretleri a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bask\u0131lamakta ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 daha da g\u00fcvencesizle\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca yapay zek\u00e2 ideolojik ve disipliner bir araca d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Dijital platformlar, algoritmik g\u00f6zetim ve otomatik i\u015f y\u00f6netimi, i\u015f\u00e7ilerin tempo, hareket ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinde daha kapsaml\u0131 bir kontrol sa\u011flarken; s\u00fcrekli, tam zamanl\u0131 i\u015fler yerine k\u0131sa s\u00fcreli \u201cba\u011f\u0131ms\u0131z\u201d s\u00f6zle\u015fmeler ya da par\u00e7a ba\u015f\u0131\/g\u00f6rev bazl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma gibi yeni s\u00f6m\u00fcr\u00fc bi\u00e7imlerini g\u00fc\u00e7lendirmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bu durum, i\u015f\u00e7i hareketini, sermayenin dayatt\u0131\u011f\u0131 yeni i\u015f \u00f6rg\u00fctlenmesi bi\u00e7imlerine etkili bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 koyabilecek \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele bi\u00e7imleri geli\u015ftirmeye zorlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 zamanda bu teknolojiler, y\u00fcz tan\u0131ma ve di\u011fer g\u00f6zetim sistemleri gibi kitlelerin geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte denetlenmesine y\u00f6nelik mekanizmalar\u0131 ilerletmeyi de m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. Yapay zek\u00e2 geli\u015fiminin ilk hedefinin askeri alan olmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir: ara\u015ft\u0131rma ve finansman\u0131 savunma ihtiya\u00e7lar\u0131 ve jeopolitik rekabet taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde te\u015fvik edilmi\u015ftir. Bug\u00fcn \u00c7inli ve ABD\u2019li b\u00fcy\u00fck teknoloji tekelleri bu stratejik sekt\u00f6re h\u00e2kimdir.<\/p>\n\n\n\n Gezegenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0131zlanm\u0131\u015f \u00e7evresel bozulma kapitalist sistemin sorumlulu\u011fudur. <\/strong>Bug\u00fcn bu, e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f s\u0131cak hava dalgalar\u0131, y\u0131k\u0131c\u0131 seller, devasa orman yang\u0131nlar\u0131 ve h\u0131zlanan biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131 gibi giderek daha a\u015f\u0131r\u0131 iklim d\u00fczensizlikleri olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu olgular izole olaylar ya da basit \u201cdo\u011fal d\u00f6ng\u00fcler\u201d de\u011fildir; kaynaklar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne ve dizginsiz birikime dayanan bir ekonomik modelin do\u011frudan sonucudur. En geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkeler tarihsel olarak sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n, fosil enerji t\u00fcketiminin ve kirletici sanayi geni\u015flemesinin ba\u015fl\u0131ca sorumlular\u0131 durumundad\u0131r. D\u00fcnya n\u00fcfusunun az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015ftursalar da ekolojik ayak izinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve zenginliklerini gezegenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelen bir \u00fcretim kal\u0131b\u0131 \u00fczerinde in\u015fa etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n Bu politikan\u0131n icrac\u0131 kolu, ekonomik ve siyasal g\u00fc\u00e7leri sayesinde k\u00e2rlar\u0131 u\u011fruna son derece kirletici uygulamalar\u0131 dayatabilen tekeller ve b\u00fcy\u00fck \u00e7okuluslu \u015firketlerdir. Enerji, madencilik, tar\u0131m-sanayi ve ula\u015ft\u0131rma sekt\u00f6rlerindeki \u015firketler ekosistemlerin y\u0131k\u0131m\u0131nda, kitlesel ormans\u0131zla\u015fmada, kirletici altyap\u0131lar\u0131n geni\u015fletilmesinde ve derin \u00e7evre politikalar\u0131n\u0131n sistematik bi\u00e7imde engellenmesinde ba\u015fat rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7evresel maliyetleri topluluklara ve en k\u0131r\u0131lgan \u00fclkelere d\u0131\u015fsalla\u015ft\u0131r\u0131rken, do\u011fal afetleri yo\u011funla\u015ft\u0131ran ve k\u00fcresel iklim krizini derinle\u015ftiren bir ya\u011fmac\u0131 madencilik modeli s\u00fcrd\u00fcrmektedirler.<\/p>\n\n\n\n Nadir toprak elementleri s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc s\u00f6zde \u201cye\u015fil kapitalizm\u201d denilen \u015feyin derin \u00e7eli\u015fkisini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r: \u00e7evre krizini do\u011furan birikim mant\u0131klar\u0131n\u0131 sorgulamadan ekolojik bir ge\u00e7i\u015f vaat eder. Elektrikli otomobiller, y\u00fcksek kapasiteli bataryalar ya da r\u00fczg\u00e2r t\u00fcrbinleri gibi \u201ctemiz\u201d teknolojilerin \u00fcretimi; ekosistem y\u0131k\u0131m\u0131, toprak ve su kirlili\u011fi ve ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerde k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131yla elde edilen minerallerin yo\u011fun bi\u00e7imde \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na dayan\u0131r. B\u00f6ylece s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik s\u00f6ylemi alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler ve \u015firketler \u00e7evresel ve toplumsal maliyetleri ba\u015fka b\u00f6lgelere aktar\u0131r; kendilerini iklim lideri olarak sunarken yeni-s\u00f6m\u00fcrgeci ili\u015fkileri yeniden \u00fcretirler. \u00d6zg\u00fcrle\u015ftirici bir alternatif olmaktan uzak olan bu \u201cye\u015fil kapitalizm\u201d, yeni el koyma bi\u00e7imlerini gizler ve sald\u0131rgan madencili\u011fe ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 derinle\u015ftirir; ekonomik sistemin temelleri d\u00f6n\u00fc\u015fmeden \u00e7evresel adaletin olmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n Sa\u011f, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f, ultra muhafazak\u00e2r, fa\u015fist ve proto-fa\u015fist g\u00fc\u00e7ler d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde mevzi kazanmaya devam etmektedir.<\/strong> Bu, birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r var olan bir e\u011filimdir ve bug\u00fcn daha sald\u0131rgan bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fcmelerinin a\u00e7\u0131klamas\u0131, uluslararas\u0131 burjuvazinin en gerici kesimlerinin kapitalist-emperyalist sistemin bizzat yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik ve toplumsal sorunlar\u0131 (i\u015f kay\u0131plar\u0131, g\u00f6\u00e7, \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn geli\u015fimi ve cinsel\/toplumsal cinsiyet\/ya\u015f vb. haklar i\u00e7in m\u00fccadele eden hareketlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 gibi) manip\u00fcle edip kendi \u00e7\u0131kar\u0131na kullanabilme kapasitesinde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle Avrupa ve ABD\u2019de bu sa\u011f partiler, g\u00f6\u00e7\u00fc ve \u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ulusal kimlik ve g\u00fcvenli\u011fe y\u00f6nelik varolu\u015fsal tehditler olarak sunmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eovenist milliyet\u00e7ili\u011fi te\u015fvik eder, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi reddederler. G\u00f6\u00e7menleri \u201cg\u00fcnah ke\u00e7isi\u201d olarak kullan\u0131r; ekonomik ve toplumsal sorunlardan ve hatta su\u00e7tan onlar\u0131 sorumlu tutarlar.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcney Amerika\u2019da bu siyasal ak\u0131mlar a\u00e7\u0131k bir antikom\u00fcnist s\u00f6ylemi; neoliberal ilkelerin (Arjantin ve Ekvador \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi) hararetli savunusunu; ABD emperyalizminin y\u00fcceltilmesini; sol partiler ve hareketler ile halk \u00f6rg\u00fctlerinin eylem ve m\u00fccadelesinin kriminalize edilmesini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bu g\u00fc\u00e7ler, a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015f\u00e7ilerin ve halklar\u0131n demokratik haklar\u0131na, sendikal \u00f6rg\u00fctlere ve sol partilere kar\u015f\u0131 hareket ederler. Hatta gerici siyasal projelerini dayatabilmek, \u00fcretimde k\u00e2r oran\u0131n\u0131 y\u00fckseltecek ko\u015fullar\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in burjuva demokrasisinin kurumlar\u0131na bile sald\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n Ultra muhafazak\u00e2r g\u00fc\u00e7ler ve fa\u015fizm, i\u015f\u00e7iler ve halklar i\u00e7in a\u011f\u0131r bir tehlikedir; buna i\u015f\u00e7i ve halk hareketinde birlik politikas\u0131yla ve demokratik ve sol siyasi \u00f6rg\u00fctlerle kar\u015f\u0131 koymal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Reformist partiler ve \u201cilerici\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan hareketler alan kaybetmi\u015ftir; ancak farkl\u0131 b\u00f6lgelerde n\u00fcfusun \u00f6nemli kesimleri \u00fczerinde kayda de\u011fer bir etkiyi h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Kitleleri aldatma kapasiteleri; neoliberal modeli, vah\u015fi ve insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kapitalizmi ele\u015ftiren bir retori\u011fe ve sol s\u00f6ylem \u00f6geleri kullanarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile yoksul kesimlerin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinden destek almalar\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Toplumun ekonomik, siyasal ve toplumsal d\u00fczlemlerini kapsayan b\u00fcy\u00fcyen bir militarizasyonu ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00c7o\u011fu \u00fclke, b\u00fct\u00e7elerini, kamu politikalar\u0131n\u0131 ve y\u00f6netim bi\u00e7imlerini \u00e7at\u0131\u015fma haz\u0131rl\u0131klar\u0131na tabi k\u0131lmakta; bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir ve protestoyu kriminalize ederken daha \u00f6nce sivil ya\u015fama ait olan alanlarda askeri varl\u0131\u011f\u0131 ola\u011fanla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu olgu \u00f6zellikle en geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde belirgindir: askeri g\u00fc\u00e7 yaln\u0131zca d\u0131\u015f politikan\u0131n merkezi bir bile\u015feni de\u011fil, i\u00e7 d\u00fczenin de kurucu bir unsurudur. Militarizasyon, savunma b\u00fct\u00e7elerinin b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi ya da silahl\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; devletlerin, medyan\u0131n ve b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin alg\u0131lar\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131 ve toplumsal \u00f6ncelikleri g\u00fcvenlik\u00e7i mant\u0131klar temelinde bi\u00e7imlendirme tarz\u0131nda da kendini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n ABD, AB, Japonya, \u00c7in, Rusya ve di\u011fer emperyalist ve geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde askeri harcamalar\u0131n s\u00fcrekli art\u0131\u015f\u0131 bunun a\u00e7\u0131k bir i\u015faretidir. Son on y\u0131llarda ve \u00f6zellikle Ukrayna sava\u015f\u0131, Pasifik\u2019teki gerilimler ya da \u00c7in\u2019in y\u00fckseli\u015fi gibi geli\u015fmelerin ard\u0131ndan Bat\u0131l\u0131 kapitalist \u00fclkeler GSYH\u2019lerinin artan oranlar\u0131n\u0131 askeri te\u00e7hizata, teknolojik modernizasyona ve NATO gibi stratejik ittifaklar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 zamanda militarizasyon \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde de ilerlemektedir. Askeri k\u00f6kenli silah ve taktiklerle donat\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcksek ekipmanl\u0131 polis g\u00fc\u00e7lerinin artan varl\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u015fehrinde giderek daha belirgin bir \u00f6zellik haline gelmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin ABD\u2019de yerel polis te\u015fkilatlar\u0131na askeri ekipman transferi, giderek muharip birliklere benzeyen g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, halk \u00fczerinde, a\u015f\u0131r\u0131 g\u00f6zetimin normalle\u015fmesi, toplumsal protestonun bast\u0131r\u0131lmas\u0131 ve i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n sava\u015f ara\u00e7lar\u0131yla y\u00f6netilmesi gerekti\u011fi alg\u0131s\u0131 t\u00fcr\u00fcnden do\u011frudan etki yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n K\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeyde militarizasyon, e\u011flence, e\u011fitim ve reklam yoluyla i\u015fler. Hollywood ve video oyunlar\u0131 gibi end\u00fcstriler, askeri-end\u00fcstriyel komplekslerle yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7indedir; sava\u015f\u0131, sava\u015f kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fccelten anlat\u0131lar\u0131 yeniden \u00fcretir. Asker fig\u00fcr\u00fc d\u00fczenin, g\u00fcvenli\u011fin ve vatanseverli\u011fin sembol\u00fc olarak sunulur; jeopolitik \u00e7at\u0131\u015fmalar ise askeri m\u00fcdahaleleri veya yurt d\u0131\u015f\u0131 \u00fcslerin geni\u015flemesini me\u015frula\u015ft\u0131racak \u015fekilde basitle\u015ftirilir. Bu k\u00fclt\u00fcrel n\u00fcfuz, insanlar\u0131n uluslararas\u0131 gerilimlere kar\u015f\u0131 g\u00fcc\u00fc \u201cdo\u011fal\u201d ya da \u201cka\u00e7\u0131n\u0131lmaz\u201d bir yan\u0131t olarak g\u00f6rmesine katk\u0131da bulunur.<\/p>\n\n\n\n Son olarak, militarizasyon ekonomik bi\u00e7imler de al\u0131r. Askeri-end\u00fcstriyel kompleks, \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizmin en k\u00e2rl\u0131 sekt\u00f6rlerinden biridir. Silah, g\u00f6zetim sistemleri ve \u00e7ift kullan\u0131ml\u0131 teknoloji geli\u015ftiren \u015firketler, milyarlarca dolarl\u0131k s\u00f6zle\u015fmeleri g\u00fcvenceye almak i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetler \u00fczerinde bask\u0131 kurar. Devlet ile sermaye aras\u0131ndaki bu ittifak, sava\u015f\u0131 ve sava\u015fa haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ekonomik bir motor haline getirir; toplumsal \u00f6ncelikleri \u00e7arp\u0131t\u0131r ve sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, konut veya iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele i\u00e7in kullan\u0131labilecek kaynaklar\u0131 ba\u015fka y\u00f6ne sapt\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya, i\u015f\u00e7ilerin, gen\u00e7li\u011fin ve halklar\u0131n m\u00fccadelesinde bir y\u00fckseli\u015fe tan\u0131kl\u0131k etmektedir.<\/strong> Kitle m\u00fccadelesinin kapsam, kitlesellik ve m\u00fccadelecilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan giderek b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yoruz; bu, on y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir en yo\u011fun d\u00f6nemdir. Bu geli\u015fmeler, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile gen\u00e7li\u011fin ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na kadar sahip oldu\u011fu siyasal rol\u00fc yitirdi\u011fini \u201ckan\u0131tlamaya\u201d \u00e7al\u0131\u015fan burjuva, revizyonist ve reformist teorileri bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm k\u0131talarda h\u00fck\u00fcmetlerin kemer s\u0131kma politikalar\u0131na, y\u00f6netenlerin yolsuzlu\u011funa, sava\u015fa kar\u015f\u0131 ve bar\u0131\u015f i\u00e7in, Filistin halk\u0131yla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde, \u00fclkelerin egemenli\u011fini ihlal eden \u00e7e\u015fitli m\u00fcdahale bi\u00e7imlerine \u2014Donald Trump\u2019\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcmr\u00fck tarifeleri yoluyla yap\u0131lanlar d\u00e2hil\u2014 kar\u015f\u0131; \u00fccret, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, konut, demokratik ve siyasal haklar gibi somut talepler i\u00e7in kitlesel protesto eylemleri ya\u015fanmaktad\u0131r. ABD\u2019de bile g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 uygulanan yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 politikalara ve \u0130srail\u2019in Nazi-Siyonist devletiyle birlikte Gazze\u2019deki ilhak\u00e7\u0131 askeri eylemlere kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck protestolar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu m\u00fccadeleler sekt\u00f6r grevleri, ulusal genel grevler, sokak g\u00f6sterileri ve halk ayaklanmalar\u0131 bi\u00e7imini al\u0131yor; hem somut talepler ileri s\u00fcr\u00fcyor hem de siyasal bayraklar\u0131 y\u00fckseltiyor.<\/p>\n\n\n\n Filistin halk\u0131yla dayan\u0131\u015fma ve \u0130srail Siyonizminin i\u015fledi\u011fi soyk\u0131r\u0131m\u0131n k\u0131nanmas\u0131, \u00f6zellikle gen\u00e7ler olmak \u00fczere d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda milyonlarca kad\u0131n ve erke\u011fi harekete ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n \u0130talya\u2019da i\u015f\u00e7ilerin genel grev ve sokaklarda kitlesel g\u00f6sterilerle verdi\u011fi yan\u0131t tarihsel niteliktedir. Bu m\u00fccadelenin en \u00f6nemli y\u00f6nlerinden biri, liman i\u015f\u00e7ilerinin \u0130srail\u2019e giden ve \u0130srail\u2019den gelen y\u00fckleri elle\u00e7lemeyi reddetmesiydi. Bu \u00f6rnek di\u011fer \u00fclkelere de yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130talya\u2019daki grev, siyasal, anti-emperyalist ve enternasyonalist m\u00fccadelenin bir ifadesi olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Neredeyse t\u00fcm Avrupa\u2019da b\u00fct\u00e7e kesintilerine, ekonominin militarizasyonuna, \u00fccret talepleri i\u00e7in ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131; ayr\u0131ca i\u015f\u00e7i haklar\u0131n\u0131 savunmak ve \u00e7evrenin korunmas\u0131 gibi k\u00fcresel nedenler i\u00e7in kitlesel protesto eylemleri ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Fransa, Almanya, Avusturya veya T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partilere kar\u015f\u0131 kitle eylemleri de yap\u0131lm\u0131\u015f; Brezilya\u2019da ise Jair Bolsonaro\u2019nun darbe giri\u015fimleri nedeniyle mahk\u00fbm edilmesi talep edilmi\u015ftir. Bu, ultra muhafazak\u00e2r, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f ve fa\u015fist karakterli partilerin y\u00fckseli\u015finin yaratt\u0131\u011f\u0131 tehlike kar\u015f\u0131s\u0131nda halkta mevcut kayg\u0131y\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n Gen\u00e7li\u011fin i\u015f\u00e7i ve halk m\u00fccadelesine kat\u0131l\u0131m\u0131, \u00f6zellikle a\u00e7\u0131k siyasal i\u00e7erik ta\u015f\u0131yan \u00f6\u011frenci mobilizasyonlar\u0131nda dikkat \u00e7ekici boyutlara ula\u015fmaktad\u0131r. Nepal, Fas, Endonezya, Peru, Myanmar, Arjantin, Panama, ABD, Tayland, Kenya, Mali, G\u00fcney Afrika, Madagaskar, T\u00fcrkiye vb. \u00fclkelerde ya\u015fanan kitlesel eylem ve halk ayaklanmalar\u0131nda gen\u00e7li\u011fin \u2014\u00f6zellikle \u00f6\u011frenci hareketinin\u2014 m\u00fccadeleci niteli\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bir\u00e7ok \u00fclkede gen\u00e7lik, yolsuzlukla m\u00fccadele ederek ve demokratik haklar\u0131 savunarak siyasal bayraklar y\u00fckseltmi\u015ftir. Nepal ve Peru\u2019da s\u0131ras\u0131yla Eyl\u00fcl ve Ekim\u2019de h\u00fck\u00fcmetlerin d\u00fc\u015fmesinde ba\u015fat g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur. Ancak Nepal\u2019de gen\u00e7lik hareketinin sa\u011f taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da belirtilmelidir.<\/p>\n\n\n\n Bir\u00e7ok b\u00f6lgede k\u0131rsal i\u015f\u00e7ilerin ve yerli halklar\u0131n m\u00fccadelesi de \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hindistan, Brezilya, \u0130ran, El Salvador, Peru, Sudan ve Kenya\u2019da kendi \u00f6zg\u00fcl talepleri i\u00e7in kitlesel protesto eylemleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Latin Amerika\u2019da yerli halklar, ulusal haklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadelede; b\u00fcy\u00fck maden ve petrol projelerine kar\u015f\u0131 suyu ve \u00e7evreyi savunmada \u00f6nemli bir \u00f6nc\u00fcl\u00fck s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015f\u00e7iler, gen\u00e7lik, kad\u0131nlar ve halklar, burjuvazinin ve h\u00fck\u00fcmetlerinin uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalara ve egemen kapitalist-emperyalist sistemin do\u011fas\u0131na i\u00e7kin sonu\u00e7lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmektedir. Bu m\u00fccadelelerde sistemden duyulan ho\u015fnutsuzluk ve reddiye ifade edilirken, ayn\u0131 zamanda de\u011fi\u015fim arzusu da ortaya konulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Emperyalizm ve uluslararas\u0131 burjuvazinin g\u00fc\u00e7l\u00fc ideolojik ve siyasal sald\u0131r\u0131s\u0131, emek\u00e7i kitleleri etkilemektedir.<\/strong> Sonu\u00e7, \u00f6zellikle pragmatizm, hazc\u0131l\u0131k, bireycilik, t\u00fcketimcilik vb. e\u011filimlere kazan\u0131lm\u0131\u015f gen\u00e7ler aras\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck ideolojik ve siyasal da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131kt\u0131r; bu da devrimci siyasal faaliyeti zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu sald\u0131r\u0131, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerden yararlan\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir; egemen s\u0131n\u0131f\u0131n ideolojik tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130leti\u015fim teknolojilerinin (telematik, sosyal a\u011flar ve di\u011fer sanal platformlar) geli\u015fimi, burjuva de\u011ferlerin yay\u0131lmas\u0131n\u0131, burjuva ideolojik kavray\u0131\u015flar\u0131n peki\u015fmesini ve insanlar\u0131n kendi ger\u00e7ekliklerinden yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130nternetteki mesaj bollu\u011fu, insanlar\u0131n art\u0131k daha iyi bilgilendi\u011fi yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 yaratmaktad\u0131r. Sahte haberler, \u00e7\u00f6p bilgi yayg\u0131nd\u0131r; bunlar, \u201cgizli ger\u00e7eklikleri ortaya \u00e7\u0131karan\u201d yenilik\u00e7i \u00f6l\u00e7\u00fctler sunuyormu\u015f gibi t\u00fcketilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Neoliberal bilgi d\u00fcnyas\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck d\u00fcnyas\u0131 olarak sunulur; oysa ger\u00e7ekte bir egemenlik arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bunlar ne bu alanda ne de toplumun ba\u015fka bir alan\u0131nda teknolojik geli\u015fmeyi mahk\u00fbm etmemize yol a\u00e7mamal\u0131d\u0131r. Bu ilerlemeleri ve ara\u00e7lar\u0131, devrimci fikirlerimizi, kavray\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 ve politikam\u0131z\u0131 yaymak i\u00e7in kullanmak ve de\u011ferlendirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz. Bunlar, kendi ideolojik ve siyasal sald\u0131r\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in ara\u00e7 olabilir ve olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Son y\u0131llarda sa\u011f ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f \u201ck\u00fclt\u00fcr sava\u015f\u0131\u201d denilen \u015feyden s\u00f6z etmektedir; bu, toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131nda gerici bir sald\u0131r\u0131y\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rman\u0131n arac\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rmektedir. Gelenek, aile ve ulusal kimli\u011fi savunmak ad\u0131na bir m\u00fccadele verdiklerini iddia ederler; oysa ger\u00e7ekte feminist, yerli, sendikal, LGBTI ve anti-\u0131rk\u00e7\u0131 hareketlerin kazand\u0131\u011f\u0131 demokratik ilerlemeleri geri \u00e7evirmeyi hedeflerler. Toplumu kutupla\u015ft\u0131rmak ve muhafazak\u00e2r de\u011ferler etraf\u0131nda disiplinli bir siyasal taban konsolide etmek i\u00e7in bu hareketleri d\u0131\u015f tehdit ya da \u201ci\u00e7 d\u00fc\u015fman\u201d olarak sunarlar.<\/p>\n\n\n\n Bu s\u00f6ylem yaln\u0131zca fikir \u00fcretimini kontrol etmeyi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda emek\u00e7i kitleleri ger\u00e7ek ekonomik \u00e7at\u0131\u015fmalardan \u2014s\u00f6m\u00fcr\u00fc, g\u00fcvencesizle\u015fme ve servetin artan yo\u011funla\u015fmas\u0131\u2014 uzakla\u015ft\u0131rmay\u0131 da ama\u00e7lar. Kapitalist d\u00fczeni savunmaya, demokratik haklar\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rmaya ve giderek daha gerici ve otoriter projeler i\u00e7in ko\u015fullar haz\u0131rlamaya d\u00f6n\u00fck bir siyasal stratejidir.<\/p>\n\n\n\n Bilime y\u00f6nelik ku\u015fkular\u0131 da te\u015fvik eder ve anti-bilimsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 yayarlar; bilimi \u201cbeyin y\u0131kama\/ideoloji\u201d olarak sunar ve mutlak do\u011fru, evrensel ya da nesnel bilginin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; her bilginin \u00fcretildi\u011fi k\u00fclt\u00fcrel, toplumsal, tarihsel ya da bireysel ba\u011flama ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrerler.<\/p>\n\n\n\n S\u00f6zde solcu bir s\u00f6ylem kullanarak kapitalist sisteme i\u015flevsel g\u00f6r\u00fc\u015f ve politikalar\u0131 te\u015fvik eden revizyonizm ve reformizm kaynakl\u0131 \u201cteoriler\u201d ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 da burjuva ideolojik sald\u0131r\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Az\u0131msanmayacak say\u0131da i\u015f\u00e7i, gen\u00e7 ve kad\u0131n emek\u00e7i kesim, bu \u00e7izgilerin a\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmekte ve \u2014yanl\u0131\u015f bi\u00e7imde\u2014 toplumun devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc hedefleyen hareketlere kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 sanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Partilerimiz, bunun ayn\u0131 b\u00fcy\u00fck burjuvazinin fraksiyonlar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen ideolojik ve siyasal m\u00fccadelenin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu kavrayarak bu konumlar\u0131 te\u015fhir etmelidir.<\/p>\n\n\n\n Mevcut siyasal tablo, partilerimizin devrimci faaliyeti i\u00e7in daha elveri\u015fli ko\u015fullar sunmaktad\u0131r.<\/strong> \u0130\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler, gen\u00e7ler ve emek\u00e7i s\u0131n\u0131flardan kad\u0131nlar bug\u00fcn kapitalizmin insanl\u0131\u011fa ne sundu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmelerine imk\u00e2n veren bir ger\u00e7eklikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve ink\u00e2r edilemez bu ger\u00e7eklik, partilerimiz ve \u00f6rg\u00fctlerimiz taraf\u0131ndan devrimin g\u00fc\u00e7lerini in\u015fa etmek ve kitlelerin devrimci bir hareketini olu\u015fturmak \u00fczere de\u011ferlendirilmelidir; bu, proletaryan\u0131n toplumsal devriminin zaferi i\u00e7in temel bir unsurdur.<\/p>\n\n\n\n Kitlelerin yeni ve b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcmlerinin, m\u00fccadelenin talep ve haklar\u0131 elde etmenin, burjuvazi ve emperyalizmin planlar\u0131n\u0131 durdurman\u0131n yolu oldu\u011funu anlamas\u0131 ve m\u00fccadeleye kat\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ancak devrimci \u00f6nc\u00fcn\u00fcn bu m\u00fccadelelerin i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctleyici ve y\u00f6nlendirici olarak bulunmamas\u0131 halinde, m\u00fccadeleler sendikalizmin dayatt\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve kitle m\u00fccadelesini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in burjuva ve reformist parti ve hareketlerin bilin\u00e7li olarak y\u00f6nlendirdi\u011fi eylem \u00e7izgisini a\u015famayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, gen\u00e7lik, emek\u00e7i s\u0131n\u0131f ve tabakalar\u0131n kad\u0131nlar\u0131 ve halklar, kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 elde etmek i\u00e7in yasal ve yasad\u0131\u015f\u0131 t\u00fcm m\u00fccadele bi\u00e7imlerine dayanmak zorunda olduklar\u0131n\u0131 kavramal\u0131d\u0131r. Proletaryan\u0131n partisi, bu m\u00fccadele bi\u00e7imlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6rg\u00fctlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Partilerimiz hem bulunduklar\u0131 \u00fclkelerde hem de uluslararas\u0131 sahnede daha \u00f6nc\u00fc bir rol \u00fcstlenmekle sorumludur. Bu rol\u00fc \u00fcstlenmek i\u00e7in Marksist-Leninist ilkelere dayal\u0131 do\u011fru y\u00f6nelim ve politikalar belirlemek zorunludur; ancak bu yetmez. Bu politikay\u0131 hayata ge\u00e7irecek yeterli g\u00fcce sahip olmak gerekir ve bu g\u00fc\u00e7, politikam\u0131z\u0131n etkisiyle harekete ge\u00e7en s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilen i\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc, gen\u00e7lik ve emek\u00e7i s\u0131n\u0131f ve tabakalardan olu\u015fan kitlelerden gelir.<\/p>\n\n\n\n Partilerimiz say\u0131sal olarak b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e yeni ve daha geni\u015f kitle kesimlerine ula\u015faca\u011f\u0131z. Yeni kom\u00fcnistlerin kazan\u0131lmas\u0131, \u00f6rg\u00fctlerimizin \u00f6ncelikli g\u00f6revlerinden biri haline gelmelidir.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, gen\u00e7li\u011fi ve emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131 devrim m\u00fccadelesine \u00e7ekebilmek i\u00e7in; politikam\u0131z\u0131n, program tezlerimizin ve d\u00fcnya ile toplumun kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu \u00e7e\u015fitli sorunlara dair g\u00f6r\u00fc\u015flerimizin yo\u011fun ve sistematik bi\u00e7imde yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ilerletmek \u015fartt\u0131r. S\u00fcrekli propaganda yapmayan ve eylemini tan\u0131tmayan bir Marksist-Leninist parti d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu bak\u0131mdan bas\u0131l\u0131 gazete temel bir rol oynar; \u00e7\u00fcnk\u00fc kitlelerle do\u011frudan temas kurmay\u0131 ve fiziksel olarak an\u0131nda ili\u015fki yaratmay\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya siyasal tablosu, emperyalizme ve uluslararas\u0131 burjuvazinin politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek isteyen toplumsal ve siyasal g\u00fc\u00e7lerle birlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 derinle\u015ftirmeyi gerektirir. Bulundu\u011fumuz yerlerde ve uluslararas\u0131 nitelikte giri\u015fimler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla somut eylem ve m\u00fccadelelerle ifade edilecek uluslararas\u0131 bir anti-emperyalist ve anti-fa\u015fist cephe olu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Anti-emperyalist m\u00fccadele bug\u00fcn \u00f6zel bir \u00f6nem kazanmaktad\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc ABD emperyalizminin -halklar\u0131n ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n- sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme ve yeni bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131 tehlikesine i\u015faret eden emperyalistler aras\u0131 \u00e7eli\u015fkilerin keskinle\u015fmesine tan\u0131kl\u0131k ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n Daha \u00f6nce de s\u00f6yledik: Bir emperyalizme dayanarak ba\u015fka bir emperyalizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lamaz. Ger\u00e7ek bir anti-kapitalist ve anti-emperyalist tutum b\u00f6yle ifade edilir.<\/p>\n\n\n\n Proletaryan\u0131n kapitalist-emperyalist sisteme kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 m\u00fccadelesi her \u00fclkedeki s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda kendini g\u00f6sterir; ancak uluslararas\u0131 nitelikteki eylem ve m\u00fccadelelerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve halklar, kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 kazanma m\u00fccadelesinde s\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelidir.<\/p>\n\n\n\n XXX. Genel Kurul Oturumu<\/strong> https:\/\/budgetmodel.wharton.upenn.edu\/issues\/2025\/4\/10\/economic-effects-of-president-trumps-tariffs?utm_source=chatgpt.com<\/a><\/p>\n\n\n\n
[\u2026] Kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 olumsuz toplumsal etkiler i\u015f\u00e7iler, gen\u00e7lik, kad\u0131nlar ve halklar taraf\u0131ndan reddedilmektedir. Liberal, neoliberal, sosyal demokrat ya da \u201cilerici\u201d olsun, burjuva h\u00fck\u00fcmetlerin uygulad\u0131\u011f\u0131 kemer s\u0131kma politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 kitlesel seferberlikler, i\u015f\u00e7i grevleri ve halk ayaklanmalar\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r<\/em>\u201d demi\u015ftik.<\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 Marksist-Leninist Parti ve \u00d6rg\u00fctler Konferans\u0131 (CIPOML)<\/strong>
Kas\u0131m 2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nBa\u015fvurulan kaynaklar:<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n