{"id":73,"date":"2014-12-09T14:25:20","date_gmt":"2014-12-09T12:25:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cipoml.net\/tr\/?p=73"},"modified":"2015-10-09T14:40:05","modified_gmt":"2015-10-09T11:40:05","slug":"kadinin-ezilmisligi-sorunu-ve-kadin-kitleleri-icerisinde-calisma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/kadinin-ezilmisligi-sorunu-ve-kadin-kitleleri-icerisinde-calisma\/","title":{"rendered":"Kad\u0131n\u0131n ezilmi\u015fli\u011fi sorunu ve kad\u0131n kitleleri i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fma"},"content":{"rendered":"<p>Konferans\u0131m\u0131z, di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi kad\u0131n sorununa yakla\u015f\u0131m ve kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmada da, bilimsel sosyalizmin tezlerini temel al\u0131r. 1. Enternasyonal\u2019in, 2. Enternasyonal\u2019in devrimci d\u00f6neminin, i\u015f\u00e7i hareketinin yan\u0131s\u0131ra kom\u00fcnist kad\u0131n hareketinin de b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar yapt\u0131\u011f\u0131 ve bu alanda da zengin bir teorik ve pratik miras b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 3. Enternasyonal\u2019in, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci parti ve \u00f6rg\u00fctlerinin t\u00fcm tarihsel birikimine dayan\u0131r. Burjuvazinin yan\u0131s\u0131ra kad\u0131n hareketi i\u00e7indeki uzant\u0131lar\u0131n\u0131n, her t\u00fcrden feminist, oport\u00fcnist ve revisyonist ak\u0131m\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 bu tarihsel birikimi savunur ve ilerletmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kad\u0131n kitleleri i\u00e7indeki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 Marksist-Leninist teorinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve bu tarihsel birikimden yararlanarak, somut durumun somut tahlili \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n ezilen bir cinsiyet, bir t\u00fcr ev k\u00f6lesi haline gelmesi, onlar \u00fczerindeki bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn tarihsel-toplumsal k\u00f6kleri ve her tarihsel d\u00f6nemde \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi temel, ilk kez bilimsel sosyalizmin kurucular\u0131 Marx ve Engels taraf\u0131ndan bilimsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele al\u0131nd\u0131 ve tahlil edildi. Ayn\u0131 \u015fekilde kad\u0131nlar\u0131n tam ve kesin kurtulu\u015funun \u00f6n ko\u015fullar\u0131 ve bu ko\u015fullar\u0131n, proleter d\u00fcnya devrimi ve kom\u00fcnist toplumun kurulmas\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131 onlar taraf\u0131ndan bilimsel olarak a\u00e7\u0131kland\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131, e\u015fit haklar i\u00e7in m\u00fccadelesi ve kad\u0131n hareketi daha \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve ba\u015fta Fourier olmak \u00fczere \u00fctopik sosyalistler bu soruna ili\u015fkin ileri saptamalarda bulunmalar\u0131na kar\u015f\u0131n; kad\u0131n hareketi \u00f6zellikle de kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesi bilimsel ve do\u011fru bir program ve perspektife Marksist teorinin ve sosyalist i\u015f\u00e7i hareketinin olu\u015fum ve geli\u015fim s\u00fcrecinde kavu\u015ftu.<\/p>\n<p>1848\u2019de kom\u00fcnizmin do\u011fu\u015funu simgeleyen <em>Kom\u00fcnist Parti Manifestosu<\/em>\u2019nda Karl Marx ve Friedrich Engels kad\u0131n sorununu, kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve kapitalist toplumdaki aile ve evlilik ile ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7inde ele al\u0131yor ve bu soruna ili\u015fkin yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 temel y\u00f6nleriyle a\u00e7\u0131kl\u0131yorlard\u0131. Sonraki eserlerinde de bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdiler. Marx, <em>Kapital<\/em>\u2019de modern sanayinin \u00e7ocuklar\u0131n yan\u0131s\u0131ra geni\u015fleyen kitleler halinde kad\u0131nlar\u0131 \u00fcretime \u00e7ekmesinin zorunlulu\u011funu, bunun nedenlerini ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele ald\u0131. Friedrich Engels&#8217;in <em>Ailenin, Devletin ve \u00d6zel M\u00fclkiyetin K\u00f6keni<\/em> adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, ba\u015fka \u015feylerin yan\u0131s\u0131ra kad\u0131nlar\u0131n ezilen bir cinsiyet haline gelmelerinin toplumsal geli\u015fme s\u00fcrecindeki yeri ve \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi temelin ve onlar\u0131n kurtulu\u015fu i\u00e7in gerekli toplumsal ko\u015fullar\u0131n bilimsel bir yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ilk kapsaml\u0131 eser oldu. Bebel <em>Kad\u0131n ve Sosyalizm<\/em> adl\u0131 eserinde; farkl\u0131 toplumsal sistemlerde kad\u0131nlar\u0131n durumunu, \u00f6zellikle kapitalist toplumda emek\u00e7i kad\u0131nlar \u00fczerindeki a\u011f\u0131r bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn nas\u0131l hayat buldu\u011funu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ele ald\u0131. O, bu eserinde kad\u0131nlar\u0131n yeteneklerini k\u00f6relten, y\u0131prat\u0131c\u0131 ev i\u00e7i i\u015flerden nas\u0131l kurtulaca\u011f\u0131 ve toplumsal \u00fcretime ve hayata t\u00fcm y\u00f6nleriyle kat\u0131lmalar\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015funun toplumsal ko\u015fullar\u0131 \u00fczerinde durdu.<\/p>\n<p>Bilimsel sosyalizmin kurucular\u0131, yukar\u0131da beilrtilenlerin yan\u0131s\u0131ra, kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu i\u00e7in m\u00fccadele ve bu m\u00fccadelenin \u00f6rg\u00fctlenmesi ve geli\u015ftirilmesinin sorunlar\u0131n\u0131 da ele ald\u0131lar. Lenin, onlar\u0131n, bu sorunlara ve genel olarak da kad\u0131n sorununa ili\u015fkin yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 kapitalizmin son a\u015famas\u0131n\u0131n somut tahlili ve yeni bir \u00e7a\u011fa emperyalizm ve proleter devrimleri \u00e7a\u011f\u0131na giri\u015fin ve Ekim devrimiyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesi ve sosyalist in\u015fa s\u00fcrecinin, g\u00fcndeme getirdi\u011fi g\u00f6revler \u00fczerinden geli\u015ftirdi. Kurulu\u015fundan itibaren, kad\u0131n sorununa ve \u00fcyesi partilerin kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veren 3. Enternasyonal, bu birikimi ilerletti ve bu g\u00fcn de partilerimizin yararlanmas\u0131 gereken b\u00fcy\u00fck bir teorik miras ve pratik m\u00fccadele deneyimi b\u0131rakt\u0131. Ayn\u0131 zamanda devrimci i\u015f\u00e7i hareketinin militanlar\u0131 ve y\u00f6neticileri aras\u0131nda yer alan Clara Zetkin, Krupskaya, Tina Modotti gibi kom\u00fcnist kad\u0131nlar m\u00fccadeleleri ve eserleriyle bu birikime \u00f6nemli katk\u0131larda bulundu.<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Kad\u0131nlar\u0131n ezilen cinsiyet haline gelmesi ve kapitalizm <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Kad\u0131nlar, \u0130lkel kom\u00fcnal toplumun da\u011f\u0131lmas\u0131, \u00f6zel m\u00fclkiyetin ve s\u0131n\u0131flar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u201cAtaerkil aile ve ondan da \u00e7ok tek-e\u015fli olan bireysel aile\u201dnin (Engels) olu\u015fmas\u0131 ve toplumun ekonomik birimi olmas\u0131 s\u00fcrecinde ezilen bir cinsiyet haline geldi. \u00c7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131 ve yeti\u015ftirilmesi, ev y\u00f6netimi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015fler toplumsal bir i\u015f olmaktan \u00e7\u0131karak, ailenin ve ailenin i\u00e7inde de kad\u0131n\u0131n \u00fcstlendi\u011fi \u00f6zel bir hizmet olma \u00f6zelli\u011fi kazand\u0131. F. Engels\u2019in \u00e7ok \u00f6zl\u00fc bir bi\u00e7imde ifade etti\u011fi gibi, \u201ctoplumsal \u00fcretime kat\u0131lmaktan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan kad\u0131n, bir ba\u015fhizmet\u00e7i oldu\u201d. Bu durum, s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlar\u0131n, \u00f6zel m\u00fclkiyet ve emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imlerin (k\u00f6lelik, serflik ve \u00fccret k\u00f6leli\u011fi) belirledi\u011fi toplumsal ko\u015fullar temelinde, yeniden ve yeniden \u00fcretilerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldi. \u0130lk s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum olan k\u00f6leci toplumdan bu yana b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlarda kad\u0131n\u0131n, ezilen bir cinsiyet olma durumu, <em>toplum<\/em> ve <em>aile <\/em>i\u00e7erisindeki <em>ikincil ve e\u015fitsiz konumu <\/em>devam etti.<\/p>\n<p>Burjuvazi, kapitalizm \u00f6ncesi s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlar\u0131n bir\u00e7ok unsuru gibi, kad\u0131n\u0131n ezilen cinsiyet ve bir t\u00fcr ev k\u00f6lesi olma durumunu, bunun \u00fczerinde y\u00fckselen aileyi de devral\u0131r ve kapitalist yeniden \u00fcretimin ve kapitalist toplumun bir par\u00e7as\u0131 haline getirir. B\u00f6ylece, burjuvazi, i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00fcretiminin bir unsuru olan \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131, yeti\u015ftirilmesi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015fleri; ailenin, ailenin i\u00e7inde de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kad\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na ev i\u00e7i bir hizmet i\u015fi olarak y\u0131kma olana\u011f\u0131n\u0131 elde eder. Yan\u0131 s\u0131ra, kapitalistlerin, kad\u0131n i\u015f\u00e7ilere ayn\u0131 i\u015fi yapan erkek i\u015f\u00e7ilere g\u00f6re daha az \u00fccret \u00f6deme ve evde \u00fcretim gibi maliyetin baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 onlar\u0131n s\u0131rt\u0131na y\u0131karak vb. daha fazla s\u00f6m\u00fcrmesini olanakl\u0131 k\u0131lar. Bu durum ayn\u0131 zamanda; i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn kapitalist \u00fcretimin ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmesini -esnek \u00e7al\u0131\u015fma vb.-, yedek sanayi ordusunun b\u00fcy\u00fck boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 durumlarda, kad\u0131n\u0131 emek pazar\u0131ndan eve do\u011fru s\u00fcrmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00d6te yandan kad\u0131n\u0131n ezilen cinsiyet konumu ve ev i\u015flerini farkl\u0131 d\u00fczeylerde de olsa \u00fcstlenmesi, onun, burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye en ilerden kat\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen bir etken olur. Burjuvazi, bir k\u0131sm\u0131 yukar\u0131da belirtilen nedenlerden dolay\u0131 kad\u0131n\u0131n ezilen cinsiyet olarak kalmas\u0131n\u0131 ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 ve yeti\u015ftirilmesini (ya\u015fl\u0131lar\u0131n bak\u0131m\u0131 dahil) ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015fleri \u00fcstlenmesini t\u00fcm olanaklar\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Ancak, kapitalizmin, \u00f6zellikle modern sanayinin geli\u015fmesiyle birlikte, kad\u0131n ve \u00e7ocuklar b\u00fcy\u00fcyen kitleler halinde \u00fcretim s\u00fcrecine \u00e7ekilirken, kad\u0131nlar\u0131n durumu ve eski aile kurumunun \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi temel \u00e7\u00f6z\u00fclme s\u00fcrecine girerek de\u011fi\u015fime u\u011frar. Aile, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebildi\u011fi kadar\u0131yla da kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri \u00fczerinde yeniden \u015fekillenir. O, kapitalist toplumda da; insan neslinin yeniden \u00fcretimini -bunun bir unsuru olan \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131, yeti\u015ftirilmesi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015fleri- de \u00fcstlenen temel ekonomik birim ve bir t\u00fcr toplumun h\u00fccresi olarak kal\u0131r. Sava\u015flardaki insan kayb\u0131, do\u011fum oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi ve yedek sanayi ordusunun zay\u0131flamas\u0131 gibi fakt\u00f6rlerin yan\u0131s\u0131ra, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesi sonucu, \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde g\u00fcndeme gelen do\u011fum, \u00e7ocuk ve aile yard\u0131m\u0131 gibi uygulamalar, bu durumu esasta de\u011fi\u015ftirmez. Kapitalist geli\u015fme d\u00fczeyine, s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7ler ili\u015fikisine vb. bir\u00e7ok etkene ba\u011fl\u0131 olarak \u00fclkeler, her \u00fclkede de temel s\u0131n\u0131flar ve yan\u0131s\u0131ra i\u015f\u00e7i aileleri aras\u0131nda da farkl\u0131l\u0131klar olmakla birlikte, gereklerini yerine getirilebildi\u011fi kadar\u0131yla bu i\u015fleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kad\u0131nlar \u00fcstlenmek zorunda kal\u0131r. Ancak, kapitalist \u00fcretim ko\u015fullar\u0131 ve bunun bir unsuru olan kad\u0131nlar\u0131n kitleler halinde toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecine \u00e7ekilmesi, bu i\u015flerin gereklerinin asgari d\u00fczeyde de olsa yerine getirilememesine yola\u00e7ar ve getirildi\u011fi kadar\u0131yla da erkek ve kad\u0131n i\u015f\u00e7ileri bu i\u015fleri giderek daha fazla birlikte \u00fcstlenmeye zorlar<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>Kapitalizm \u00f6ncesi \u00fcst s\u0131n\u0131flar gibi, kapitalizmin egemen ve \u00fcst s\u0131n\u0131f\u0131 burjuvazi de, bu i\u015fleri hizmet\u00e7iler, a\u015f\u00e7\u0131lar, temizlik\u00e7iler, \u00f6zel okullar, bak\u0131c\u0131lar, \u00f6\u011fretmenler vb. ile b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6zer. Bu nedenle, ev i\u00e7i i\u015flerin bo\u011fucu, yetenek k\u00f6reltici i\u015flerinden kurtulma, burjuva kad\u0131n ve onun hareketinin temel sorunu olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131maz. Bu sorun, ba\u015fta i\u015f\u00e7iler olmak \u00fczere t\u00fcm emek\u00e7ilerin \u00f6zellikle de kad\u0131nlar\u0131n\u0131n sorunudur. Hak e\u015fitli\u011fi ve emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131 (ve hareketini) yedekleyebilmek i\u00e7in onlar\u0131n kapitalizm ko\u015fullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilir baz\u0131 acil talepleri, burjuva kad\u0131n hareketinin azami hedefini belirlerken, t\u00fcm bunlar en olumlu haliyle ancak proleter kad\u0131n hareketinin asgari hedefleri i\u00e7inde yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Kapitalizm \u00f6ncesi toplum bi\u00e7imlerinin ve kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tasfiyesi ve kad\u0131nlar\u0131n &#8220;\u00f6zg\u00fcr emek\u00e7iler&#8221; olarak \u00fcretime \u00e7ekilmesi ile birlikte, kad\u0131nlar\u0131n, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 -ama \u00fccretli k\u00f6le ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131, yeti\u015ftirilmesi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015flerle y\u00fck\u00fcml\u00fc bir \u00fccretli k\u00f6le olarak- kazanmas\u0131 ve hak e\u015fitli\u011finin ko\u015fullar\u0131 geli\u015fir. Ancak, kapitalist geli\u015fme, erkek ve kad\u0131n\u0131n hak e\u015fitli\u011finin yan\u0131s\u0131ra, toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecinde bile erkek ve kad\u0131n\u0131n \u00fccretli k\u00f6leler olarak e\u015fitli\u011finin (\u00fccret, \u00fcretimdeki yer, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 vb. bir\u00e7ok bak\u0131mdan) ger\u00e7ekle\u015fmesine kendili\u011finden yol a\u00e7maz. Feodalizmin tasfiyesi ve kapitalist geli\u015fme kad\u0131nlar\u0131n durumunda da \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklere yola\u00e7mas\u0131na kar\u015f\u0131n; burjuvazi, en devrimci d\u00f6neminde de, demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin i\u015f\u00e7ileri kapsayacak bir bi\u00e7imde geni\u015flemesini ve bunun bir par\u00e7as\u0131 olan tam bir hak e\u015fitli\u011fini engelleme, engelleyemedi\u011finde de, s\u0131n\u0131rlama, en geri d\u00fczeyde tutma y\u00f6nelimi (tutumu) i\u00e7inde oldu. \u0130\u015f\u00e7ilerin demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ve bunun bir unsuru hak e\u015fitli\u011fini etkin bir bi\u00e7imde kullanmaya ba\u015flamalar\u0131, i\u015f\u00e7i hareketinin burjuvazinin egemenli\u011fini tehdit eder bir geli\u015fme d\u00fczeyine ula\u015fmas\u0131 ve kapitalizmin tekelci a\u015famaya ge\u00e7i\u015fiyle birlikte burjuvazinin bu y\u00f6nelimi alabildi\u011fine geli\u015fir. Kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki hak e\u015fitli\u011fi ve di\u011fer demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ancak uzun m\u00fccadeleler sonucu ve g\u00fcd\u00fck olarak kazan\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n \u00e7er\u00e7evesini, kad\u0131nlar\u0131n, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin m\u00fccadele ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck d\u00fczeyi belirlemektedir. Bir\u00e7ok demokratik hak a\u00e7\u0131s\u0131ndan oldu\u011fu gibi, kad\u0131n haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da, yasal haklar\u0131n korunmas\u0131, ilerletilmesi ve pratikte kullan\u0131lmas\u0131 yine m\u00fccadelenin ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00fcc\u00fc ve s\u00fcreklili\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Burjuvazinin yukar\u0131da belirtilen e\u011filimlerine kar\u015f\u0131n, kapitalist toplumda kad\u0131n ve erkek aras\u0131nda \u201chukuksal hak e\u015fitli\u011fi\u201dnin ve di\u011fer demokratik haklar\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin elde edilmesi elbette m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ba\u015fta geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkeler olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkede bu kapsamda de\u011ferlendirilebilecek yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bir ger\u00e7ek. Ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de kapitalist sistemin savunuculu\u011funu yapan ideologlar ve politikac\u0131lar, burjuva toplumun insanlar aras\u0131nda \u201chukuksal e\u015fitli\u011fi\u201d sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek, bunun kad\u0131n\u0131n erkek kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ezilmi\u015fli\u011fini ve kad\u0131n\u0131n ikincil cinsiyet olma konumunu sona erdirdi\u011fini propaganda ediyorlar. Bo\u015fanma, nafaka hakk\u0131, tazminat \u00f6deme ve m\u00fclk payla\u015f\u0131m\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma, se\u00e7me se\u00e7ilme hakk\u0131 vb. konularda kapitalist \u00fclkelerde yap\u0131lan yasal d\u00fczenlemeler bu propagandan\u0131n temel dayanaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>Ba\u015fta Asya ve Afrika \u00fclkeleri olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n hala \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, erkek ve kad\u0131n aras\u0131nda tam hak e\u015fitli\u011fi, u\u011fruna m\u00fccadele edilmesi ve kazan\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir talep ve g\u00f6rev olarak duruyor. Emperyalistler aras\u0131 payla\u015f\u0131m m\u00fccadelelerinin \u015fiddetlenmesiyle de ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak i\u00e7 sava\u015flar\u0131n, b\u00f6lgesel sava\u015flar\u0131n girdab\u0131na \u00e7ekilen, ya da emperyalistlerin do\u011frudan m\u00fcdahale etti\u011fi bir\u00e7ok \u00fclkede; kad\u0131nlar, orta \u00e7a\u011f\u0131n en karanl\u0131k g\u00fcnlerinin benzeri ko\u015fullara s\u00fcr\u00fckleniyor. Afganistan, Irak, Libya, son olarak da Suriye bu bak\u0131mdan en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerdir. Belli ba\u015fl\u0131 emperyalist g\u00fc\u00e7ler, kad\u0131nlar\u0131n bu \u00fclkelerdeki s\u0131n\u0131rl\u0131 kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ayaklar alt\u0131na alan en gerici gruplar\u0131 ve rejimleri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fi s\u00fcrece desteklediler ve desteklemeye devam ediyorlar.<\/p>\n<p>Geri ve ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkeler bir yana en geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde de, hala kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanacak d\u00fczeyde toplumsal \u00fcretime kat\u0131lam\u0131yor olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi ve bunun \u00fczerinde y\u00fckselen kad\u0131n\u0131n ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, bin y\u0131llar\u0131n birikiminin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan ve gericile\u015fmi\u015f burjuvazi taraf\u0131ndan da desteklenen ve erkeklerin yan\u0131 s\u0131ra kad\u0131nlar aras\u0131nda da yayg\u0131n olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren gerici \u00f6n yarg\u0131lar vb. bir\u00e7ok etken, kad\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kazan\u0131lm\u0131\u015f olan haklar\u0131 kullanmas\u0131n\u0131 engellemektedir.<\/p>\n<p>Hak e\u015fitli\u011finin ve di\u011fer demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kazan\u0131lmas\u0131 durumunda da kad\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu ve erkekle fiili e\u015fitli\u011fi kapitalizm ko\u015fullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015femez. Lenin\u2019in belirtti\u011fi gibi: <em>\u201cBaz\u0131 ekonomik k\u00f6t\u00fcl\u00fckler, kapitalizmin \u00f6ylesine ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ki, siyasal \u00fcst yap\u0131 ne olursa olsun, kapitalizmi ortadan kald\u0131rmad\u0131k\u00e7a bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ekonomik olarak yok etmek olanaks\u0131zd\u0131r. (\u2026) Kapitalist d\u00fczende, bir\u00e7ok durumda, bo\u015fanma hakk\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilememi\u015f olarak kalacakt\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc ezilen cins ekonomik olarak k\u00f6lele\u015ftirilmi\u015ftir. Kapitalist sistemde ne kadar demokrasi olursa olsun kad\u0131n \u2018evcil bir k\u00f6le\u2019 olarak yatak odas\u0131na, \u00e7ocuk odas\u0131na, mutfa\u011fa kapat\u0131lm\u0131\u015f bir k\u00f6le olarak kalmaya devam etmektedir.\u201d <\/em>[Marx, Engels, Lenin, Stalin, Komintern, Clara Zetkin,<em> \u201cKad\u0131n Sorunu \u00dczerine\u201d, T\u00fcrk\u00e7e, sf. 71\/73 (\u201cMarksizmin bir Karikat\u00fcr\u00fc\u201dnden al\u0131nt\u0131)<\/em>]<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Kad\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu ve proleter devrim<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bug\u00fcn en demokratik, en geli\u015fmi\u015f ve en \u201csosyal\u201d olan\u0131 da dahil hi\u00e7 bir kapitalist \u00fclkede, \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131 ve yeti\u015ftirilmesi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015fler kad\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131nda bir y\u00fck olmaktan \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f ve kad\u0131nla erke\u011fin fiili, ger\u00e7ek e\u015fitli\u011fi ve kad\u0131nlar\u0131n toplumsal \u00fcretime ve hayata \u00f6zg\u00fcrce kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak toplumsal ko\u015fullar olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Kad\u0131n\u0131n tam kurtulu\u015funu ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve onu erkekle e\u015fit yapmak i\u00e7in, ev i\u015finin sosyalle\u015ftirilmesi ve kad\u0131n\u0131n da ortak \u00fcretici \u00e7al\u0131\u015fmadaki yerini almas\u0131 gereklidir. Ancak bundan sonra kad\u0131n, erkekle ayn\u0131 durumda olacakt\u0131r.\u201d (<em>Clara Zetkin\u2019le Konu\u015fma<\/em>, Lenin.)<\/p>\n<p>Kapitalizm, b\u00fcy\u00fcyen kitleler halinde kad\u0131nlar\u0131 toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecine \u00e7ekmenin yan\u0131s\u0131ra, o, \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 ve e\u011fitimi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015flerin toplumsal bir i\u015f haline gelmesinin maddi ko\u015fullar\u0131n\u0131 da geli\u015ftirir. Bu i\u015flerin toplumsal bir i\u015f haline gelmesi, giderek artan bir zorunluluk ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin \u00f6zg\u00fcrce geli\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131ndan biri olur.<\/p>\n<p>\u00c7ocuk bak\u0131m\u0131, e\u011fitimi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015flerin toplumsal bir i\u015f haline gelmesiyle birlikte aile de toplumun ekonomik birimi olmaktan \u00e7\u0131kar. Kad\u0131n\u0131n ezilen cinsiyet olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fcstlendi\u011fi bu i\u015flerin, toplumsal bir i\u015f haline gelmesi, kad\u0131n\u0131n toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecinde ve toplumsal hayat\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce yer almas\u0131 ve bu yer al\u0131\u015f\u0131 alt ve \u00fcst yap\u0131da engelleyen t\u00fcm unsurlar\u0131n yok edilmesi ise \u00f6zel m\u00fclkiyet ve \u00fcretimin kar i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kapitalist toplum ko\u015fullar\u0131nda olanaks\u0131zd\u0131r. Bunun temel ko\u015fulu; ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kurutulu\u015funun da temel ko\u015fulu olan, \u00fcretimin kar i\u00e7in de\u011fil toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in yap\u0131laca\u011f\u0131 ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n toplumun ortak mal\u0131 haline gelece\u011fi kom\u00fcnist toplumun kurulmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle, kad\u0131nlar kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 ancak proleter devriminin zaferi ve kom\u00fcnist toplumun kurulmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler. Sermayenin ve burjuvazinin egemenli\u011fini devrimle y\u0131kacak ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde toplumsal m\u00fclkiyeti ger\u00e7ekle\u015ftirecek ve s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumu kuracak olan temel toplumsal g\u00fc\u00e7 ise, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7ilerin, emek\u00e7ilerin yar\u0131s\u0131n\u0131 kad\u0131nlar olu\u015fturmaktad\u0131r ve bu nedenle kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu, kad\u0131n\u0131n erkekle fili e\u015fitli\u011fi ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, i\u015f\u00e7iler de s\u0131n\u0131f olarak kurtulmu\u015f olmayacakt\u0131r. S\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun kurulmas\u0131 ve bunun \u00f6n ko\u015fulu olan proleter sosyalist devrimin zaferiyle emek\u00e7i kad\u0131nlar kapitalist bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yan\u0131s\u0131ra, bask\u0131 alt\u0131nda ve ezilen bir cinsiyet olmaktan, kad\u0131nlar\u0131n t\u00fcm yeteneklerini k\u00f6relten, onlar\u0131n toplumsal hayata ve onun bir unsuru ve temeli olan \u00fcretime \u00f6zg\u00fcrce kat\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen k\u00f6steklerden de kurtulacakt\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n aktif ve militan kat\u0131l\u0131m\u0131 olmadan da, onlar\u0131n ezilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen s\u0131n\u0131flar\u0131n yan\u0131s\u0131ra ezilen bir cinsiyetin mensubu olmas\u0131 \u00fczerinde y\u00fckselen ho\u015fnutsuzluk, \u00f6fke ve yeni bir d\u00fcnya kurma \u00f6zlemi ve enerjisi harekete ge\u00e7irilmeden, poreter devrimi zafere ula\u015famayaca\u011f\u0131 gibi, sosyalizmin in\u015fas\u0131 ve s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun kurulmas\u0131 da ba\u015f\u0131r\u0131lamaz. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri aras\u0131ndaki ili\u015fki, tek yanl\u0131 bir ili\u015fki de\u011fil, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birbirini etkileyen, besleyen, g\u00fc\u00e7lendiren bir ili\u015fki olarak geli\u015firken; kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesi d\u00fcnya proleter devriminin bir bile\u015feni ve dayana\u011f\u0131 olur.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da belirtilenlerin yan\u0131 s\u0131ra s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin \u00f6zel olarak da kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelesinin tarihi de, kad\u0131n sorununun, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yaln\u0131zca kapitalist toplumun iki temel s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, yani burjuvazi ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik iktidar m\u00fccadelelerinden ge\u00e7en bir sorun oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Sorunun \u00f6zelli\u011fi ile \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz bir d\u00fcnya m\u00fccadelesinde birbirini d\u0131\u015flamamakta, aksine bir b\u00fct\u00fcn te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesinin tarihsel deneyiminin en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden birisi, ezilen bir cinsiyet olarak verdi\u011fi e\u015fitlik m\u00fccadelesinin, ezen ve hakim olan cinsiyetin saflar\u0131nda kendisine m\u00fcttefik yaratmas\u0131 ve bunlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131d\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadeleleri ya da ezilen cinsiyetin ezen cinsiyet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki e\u015fitlik talebi, ezen cinsiyetin saflar\u0131nda sosyal s\u0131n\u0131flara g\u00f6re farkl\u0131la\u015fan bir yank\u0131 bulmu\u015ftur. Ezilen cinsiyetin, ezen cinsiyetin hakimiyetine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesi kendi \u00f6zg\u00fcn talepleri etraf\u0131nda kitleselle\u015ferek geli\u015ftik\u00e7e, ald\u0131\u011f\u0131 yan\u0131t da kar\u015f\u0131 taraf\u0131n s\u0131n\u0131fsal konumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermi\u015ftir. Kad\u0131nlar\u0131n hak m\u00fccadelelerine kitlesel ve fiili destek b\u00fcy\u00fck oranda, ezen cinsiyetin ba\u015fta proleterleri olmak \u00fczere alt s\u0131n\u0131flar\u0131n erkek emek\u00e7ilerinden gelmi\u015ftir. Kad\u0131nlar\u0131n e\u015fitlik m\u00fccadelesinin ezen cinsiyetin saflar\u0131nda neden oldu\u011fu ayr\u0131\u015fmada en ba\u015fta erkek i\u015f\u00e7iler \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ve kapitalist toplumda kad\u0131n sorununda da en ileri talepleri savunmaya ve u\u011fruna m\u00fccadele etmeye haz\u0131r olan s\u0131n\u0131f\u0131n kad\u0131n\u0131yla, erke\u011fiyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir cinsiyetin ekonomik, sosyal, politik ve k\u00fclt\u00fcrel talep ve m\u00fccadelesinin, kar\u015f\u0131 hakim cinsiyette bu ayr\u0131\u015fmaya yola\u00e7mas\u0131n\u0131n nedeni; toplumda temel b\u00f6l\u00fcnmenin, s\u00f6m\u00fcren s\u00f6m\u00fcr\u00fclen, ezen ezilen ili\u015fkisinin ve egemenli\u011fin, s\u0131n\u0131flara g\u00f6re \u015fekillenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Kad\u0131n hareketinin tarihi, kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesinin en ciddi kazan\u0131mlar\u0131 ve ba\u015fta talepleri, \u00f6rg\u00fctlenmesi ve kitleselli\u011fi olmak \u00fczere her bak\u0131mdan en y\u00fcksek geli\u015fme d\u00fczeyini, i\u015f\u00e7i hareketinin, burjuvazi kar\u015f\u0131s\u0131nda en \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu d\u00f6nemlerde kaydetmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u0130\u015f\u00e7i hareketinin a\u011f\u0131r yenilgi ald\u0131\u011f\u0131 ve geri \u00e7ekildi\u011fi d\u00f6nemlerde; kad\u0131n hareketinin gerilemesi, kad\u0131nlar\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131 ve emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi de bir raslant\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00c7ocuk bak\u0131m\u0131, e\u011fitimi, yeti\u015ftirilmesi ve di\u011fer ev i\u00e7i i\u015flerin burjuva kad\u0131n\u0131n temel sorunu olmamas\u0131, \u00f6te yandan bu i\u015flerin toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n toplumun ortak mal\u0131 haline getirilmesini ve m\u00fck sahibi s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesini zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, burjuva kad\u0131n ve onun hareketi, bu i\u015flerin toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fcndemine bile almaz. G\u00fcndeme getirmek bir yana, ona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eder. Kad\u0131nlar\u0131n tam ve kesin kurtulu\u015fu sorununda, burjuva kad\u0131n ve onun hareketi, mensubu oldu\u011fu s\u0131n\u0131f\u0131n bir unsuru olarak hareket eder. Kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin ezilen cinsiyet i\u00e7inde yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bu ayr\u0131\u015fma da; toplumda temel b\u00f6l\u00fcnme ve m\u00fccadelenin, s\u0131n\u0131flar \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fini ve di\u011fer t\u00fcm \u00e7eli\u015fkilerin ve b\u00f6l\u00fcnmelerin son tahlilde s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcnme ve m\u00fccadeleye tabi oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da belirtilenler, kad\u0131n sorununda, burjuvaziyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, her t\u00fcrden burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ak\u0131mla M-L aras\u0131ndaki ayr\u0131m noktalar\u0131ndan biridir. T\u00fcm bunlar ayn\u0131 zamanda, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci partilerinin kad\u0131n kitleleri aras\u0131nda y\u00fcr\u00fctecekleri propaganda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ve kom\u00fcnist kad\u0131n hareketinin \u00fczerinde y\u00fckselece\u011fi platformun temel unsurlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n ancak proleter devrimin zaferi ve s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun kurulmas\u0131yla kurtulabilece\u011fi ger\u00e7e\u011fi; i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kad\u0131n\u0131n kurtulu\u015funu sa\u011flamasa da, hak e\u015fitli\u011finin tan\u0131nmas\u0131 ve yukar\u0131da belirtilen i\u015flerin olabildi\u011fince hafifletilmesi konusunda \u00f6zel bir duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve m\u00fccadelenin gereklili\u011fini ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. Aksine, s\u0131n\u0131f bilin\u00e7li i\u015f\u00e7i ve \u00f6rg\u00fct\u00fc, hak e\u015fitli\u011fi ve di\u011fer demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin tan\u0131nmas\u0131 ve i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i kad\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131ndaki y\u00fckleri hafifletmeye ve kad\u0131nlar\u0131n toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecine kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131na d\u00f6n\u00fck somut talepler ileri s\u00fcrmelidir. Bununla da yetinmemeli, bu talepler i\u00e7in y\u00fcr\u00fctelen m\u00fccadelenin de en tutarl\u0131 ve kararl\u0131 unsuru ve \u00f6rg\u00fctleyicisi olmal\u0131d\u0131r. Yan\u0131s\u0131ra, kad\u0131n\u0131n evin k\u00f6rle\u015ftirici i\u015flerinden \u00f6teye ufkunu ve yeteneklerini as\u0131l olarak geli\u015ftirecek olan toplumsal m\u00fccadeleye kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeli, bu m\u00fccadelede yer alan i\u015f\u00e7i aile fertleri aras\u0131nda bu y\u00fck\u00fc payla\u015fmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir k\u00fclt\u00fcr ve anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. T\u00fcm bunlar, proleter devrimle kad\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu aras\u0131ndaki ili\u015fkinin bir gere\u011fi ve en geni\u015f kad\u0131n kitlelerine ula\u015fman\u0131n ve harekete ge\u00e7irmenin, onlar\u0131n bilin\u00e7, \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele d\u00fczeylerinini ilerletmenin, birle\u015fik ve kitlesel m\u00fccadelelerini ve \u00f6rg\u00fctlerini geli\u015ftirmenin de zorunlu ko\u015fuludur.<\/p>\n<p>Hak e\u015fitli\u011fi ve di\u011fer demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ne kadar tam ve eksiksiz sa\u011flan\u0131rsa, i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7ilerin m\u00fccadele olanaklar\u0131 o \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015fler, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve \u00e7eli\u015fkileri ve kad\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu ile proleter devrimi aras\u0131ndaki ili\u015fki daha net ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelir. Kad\u0131n hareketinin ve m\u00fccadelesinin kad\u0131nlar\u0131n tam kurtulu\u015funa do\u011fru ilerlemesinin ko\u015fullar\u0131 o kadar olgunla\u015f\u0131r. Kad\u0131n sorunuda o kadar \u00e7ok i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i sorunu haline gelir ve bu daha net g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olur. Kad\u0131n\u0131n \u00fcstlenmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 ev i\u015fleri ne kadar hafifler ve azal\u0131rsa; i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i kad\u0131n\u0131n kendini geli\u015ftirme, toplumsal \u00fcretime ve hayata kat\u0131lma olanaklar\u0131 o \u00f6l\u00e7\u00fcde artar. \u00d6te yandan demokratik ve di\u011fer acil talepler i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadele erke\u011fi ve kad\u0131n\u0131yla i\u015f\u00e7ileri ve emek\u00e7ileri, s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda kesin hesapla\u015fman\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck ve hayati m\u00fccadelelere haz\u0131rlayan, onlar\u0131 kendi \u00f6z deneyimleriyle e\u011fiten okullard\u0131r.<\/p>\n<p>Sorunun bir ba\u015fka ve \u00f6nemli y\u00f6n\u00fc de; ezilen ve bask\u0131 alt\u0131nda olan ve ev-i\u00e7i hizmet i\u015flerini \u00fcstlenen kad\u0131nlar\u0131n farkl\u0131 s\u0131n\u0131flardan olu\u015fuyor olmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci partilerinin \u00f6n\u00fcndeki \u00f6nemli ve ertelenemez g\u00f6revlerden biri de; farkl\u0131 s\u0131n\u0131flara mensup ezilen ve bask\u0131 alt\u0131nda olan kad\u0131n kitllerinin birle\u015fik ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc hareketinin i\u015f\u00e7i hareketiyle en yak\u0131n ba\u011flant\u0131 i\u00e7inde geli\u015fmesi i\u00e7in m\u00fccadele etmektir. Demokratik ve di\u011fer acil talepler, farkl\u0131 sosyal tabaka ve s\u0131n\u0131flardan kad\u0131nlar\u0131n en geni\u015f m\u00fccadele birli\u011fini sa\u011flaman\u0131n, kitlesel bir kad\u0131n hareketi ve \u00f6rg\u00fct\u00fc geli\u015ftirmenin de platformudur.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Ekim Devrimi ve kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n acil taleplerinin yan\u0131s\u0131ra, onlar\u0131n kurtulu\u015funa y\u00f6nelik \u00f6nlemler, Ekim devrimiyle birlikte devlet iktidar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7iren ve egemen s\u0131n\u0131f olarak \u00f6rg\u00fctlenen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ilk uygulamalar\u0131 aras\u0131nda yerald\u0131. Tarihte ilk kez kad\u0131nlar\u0131n e\u015fitsizli\u011fine dair eskiden kalma b\u00fct\u00fcn yasalar bir hamlede kald\u0131rd\u0131 ve kad\u0131na politik, ekonomik ve hukuksal vb. her alanda erkekle tam hak e\u015fitli\u011fi tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131nda kad\u0131n\u0131n hak e\u015fitli\u011fini ilan eden ve yasal g\u00fcvence alt\u0131na alan Ekim Devrimi\u2019nin daha ilk g\u00fcnlerinde \u201ce\u015fit i\u015fe e\u015fit \u00fccret\u201d, 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc, kad\u0131n eme\u011finin ve anne ve \u00e7ocu\u011fun korunmas\u0131na dair kararnameler yay\u0131nland\u0131. Resmi nik\u00e2h, bo\u015fanan anneler i\u00e7in \u00f6zel haklar, emzirme hakk\u0131, k\u00fcrtaja y\u00f6nelik cezalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, aile planlamas\u0131nda devletin sorumluluk almas\u0131, fuhu\u015fun ve kad\u0131n ve \u00e7ocuklara y\u00f6nelik cinsel su\u00e7lar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi yasalar getirildi.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeyini y\u00fckseltmek, meslek edinebilecekleri ya da kendilerini geli\u015ftirebilecekleri okullar\u0131 ve kurslar\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in devasa \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Annelik ve ev kad\u0131n\u0131n\u0131n ev i\u00e7i faaliyetleri, toplumsal \u00fcretimdeki \u00e7al\u0131\u015fmaya denk, toplumsal fonksiyonlar olarak tan\u0131nd\u0131. Ev i\u00e7i i\u015flerin toplumsal bir i\u015f haline gelmesi do\u011frultusunda ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n toplumsal \u00fcretime kat\u0131labilmeleri i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 emanet edebilecekleri ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yeti\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olacak yayg\u0131n bir \u00e7ocuk bak\u0131m\/e\u011fitim kurulu\u015flar\u0131 (kre\u015fler, yurtlar, yat\u0131l\u0131 okullar, et\u00fct merkezleri vb.) a\u011f\u0131 yarat\u0131ld\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, mahallelere, tek tek fabrikalara dek \u00f6rg\u00fctlenen yemekhaneler, kantinler, \u00e7ama\u015f\u0131rhaneler, terzihaneler, al\u0131nan di\u011fer \u00f6nlemlerin ba\u015f\u0131nda geliyordu. Bu \u00f6nlemler ayn\u0131 zamanda kad\u0131n\u0131n toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesine \u00e7ekilmesinin bir arac\u0131n\u0131 da olu\u015fturdu. Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc devlet, Sovyet ve parti \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7inde idari hizmetlerde, t\u00fcketim mallar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi\/idaresi alan\u0131nda veya anne ve \u00e7ocuk koruma kurumlar\u0131nda, \u00e7ocuk yuvalar\u0131, kamu mutfaklar\u0131, kamu \u00e7ama\u015f\u0131rhanelerinde vb. i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7ine \u00e7ekildiler.<\/p>\n<p>Kapitalizmin (ve \u00f6ncesi toplumsal sistemlerin) alt ve \u00fcst yap\u0131da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ve bir \u00e7\u0131rp\u0131da da yokedilemeyen kal\u0131nt\u0131lar\u0131, \u00f6zel olarak da kad\u0131n y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu somut durum, onlar\u0131n en geni\u015f kesimlerinin devrimin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131 ve sosyalist in\u015fa s\u00fcreci ilerledikce b\u00fcy\u00fcyen olanaklar\u0131 en etkin bir bi\u00e7imde kullanmas\u0131n\u0131 engelliyordu. Bu engellerin kendile\u011finden ortadan kalkmas\u0131 beklenmedi ve onlar\u0131 a\u015fmak i\u00e7in, t\u00fcm olanaklar ve ara\u00e7lar kullanarak kesintisiz bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. S\u0131k s\u0131k bu engellere dikkat \u00e7eken Lenin, Clara Zetkin\u2019le konu\u015fmas\u0131nda da bir kez daha bu vb. sorunlar \u00fczerinde duruyor ve \u201c<em>kad\u0131n y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n apolitik, asosyal, geri kalm\u0131\u015f ruhu, faaliyetlerinin dar alan\u0131, t\u00fcm ya\u015fam tarzlar\u0131 birer olgudur\u201d <\/em>saptamas\u0131n\u0131 yapt\u0131ktan sonra \u015f\u00f6yle devam ediyordu:<\/p>\n<p><em>\u201c\u2026 Bunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmamak aptall\u0131k, hem de b\u00fcy\u00fck aptall\u0131k olur. Onlar aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma yapmak i\u00e7in \u00f6zel organlar, \u00f6zel ajitasyon y\u00f6ntemleri ve \u00f6rg\u00fct bi\u00e7imlerine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu feminizm de\u011fildir, bu pratik, devrimci amaca uygunluktur\u201d \u2026 \u201cMilyonlarca kad\u0131n bizimle birlikte olmaks\u0131z\u0131n, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fctemeyiz, kom\u00fcnist in\u015faya giri\u015femeyiz. Onlara ula\u015fman\u0131n yolunu aramal\u0131y\u0131z, bu yolu bulmak i\u00e7in incelemeli ve denemeliyiz.\u201d<\/em> [Marx, Engels, Lenin, Stalin, Komintern, Clara Zetkin, <em>\u201cKad\u0131n Sorunu \u00dczerine\u201d<\/em>]<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki al\u0131nt\u0131da da g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi Lenin sadece durumu saptamakla yetinmiyor, kom\u00fcnist kad\u0131nlar\u0131n ayr\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenmesine gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlar\u0131n da erkek kom\u00fcnistler gibi partide \u00f6rg\u00fctlenece\u011fini belirttikten sonra, kad\u0131nlar \u201c<em>aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma yapmak i\u00e7in \u00f6zel organlar, \u00f6zel ajitasyon y\u00f6ntemleri ve \u00f6rg\u00fct bi\u00e7imlerine ihtiyac\u201d oldu\u011funu, bunun feminizm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor, <\/em>somut \u00f6neriler ve uyar\u0131larda da bulunuyordu. SSCB\u2019de sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131n her a\u015famas\u0131nda, Lenin ve ard\u0131ndan Stalin, kad\u0131nlar\u0131n e\u015fitli\u011fini g\u00fcvenceye alacak eylem ve politikalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesine dikkat ettiler. SB ve daha sonra da di\u011fer sosyalist \u00fclkelerde, kad\u0131nlar\u0131n her kademede ve her alanda \u00fclke y\u00f6netimine, toplumsal hayata t\u00fcm y\u00f6nleriyle ve \u00f6zg\u00fcr bireyler olarak kat\u0131lmalar\u0131 desteklendi ve sosyalist devletin ve partinin t\u00fcm y\u00f6netim organlar\u0131na y\u00f6netici olarak se\u00e7ilmeleri te\u015fvik edildi. Kad\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu ve \u00fclke y\u00f6netimine kat\u0131l\u0131m\u0131 s\u00fcreci, sosyalist in\u015fayla birlikte ilerledi. Bu s\u00fcre\u00e7, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131, halk demokrasilerinin kuruldu\u011fu ve sosyalist in\u015fan\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelere do\u011fru yay\u0131ld\u0131 ve kapitalist \u00fclkeler y\u00f6neticilerini, bu \u00fclkelerdeki m\u00fccadelenin yan\u0131s\u0131ra, kad\u0131n sorununda da reformlar yapmaya zorlayan etkenlerden biri oldu.<\/p>\n<p>Sadece SB ve di\u011fer sosyalist \u00fclkelerdeki sosyalist in\u015fa deneyimi de\u011fil, bu \u00fclkelerde sosyalizmin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve kapitalizmin yeniden in\u015fa edilmesi de, kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu ve erkekle fiili e\u015fitli\u011finin bir \u00fctopya olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak, bunun proleter devriminin zaferi ve s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun kurulmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi Marksist tezini pratikte de kan\u0131tlad\u0131. Emperyalist kapitalist sistemin geli\u015fme seyri ve kad\u0131n\u0131n bu seyir i\u00e7indeki yeri, bu tezi her g\u00fcn yeniden kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> Kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadele ve \u00f6rg\u00fctlenme deneyimleri<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ezilen cinsiyet haline geli\u015f s\u00fcreci ve sonras\u0131nda, tarih; kad\u0131nlar\u0131n direni\u015fine ve say\u0131s\u0131z isyan\u0131na tan\u0131k oldu. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funda kurulu d\u00fczene meydan okumaya c\u00fcret eden fig\u00fcrler ve ki\u015filikler \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak bunlar, kal\u0131c\u0131 ba\u015far\u0131lar elde etmeyen, kad\u0131nlar\u0131n durumunda uzun s\u00fcreli ve temel de\u011fi\u015fikliklere yola\u00e7mayan, birbirinden kopuk ve d\u00f6nem d\u00f6nem parlayan ve s\u00f6nen hareketler ve giri\u015fimler olarak kald\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan tarih, kad\u0131nlar\u0131n, ortak haklar\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in s\u0131n\u0131f karde\u015fleriyle birle\u015ftiklerini, omuz omuzma kahramanca m\u00fccadele ettiklerini de g\u00f6stermektedir. Kad\u0131nlar, k\u00f6leli\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadelelere ve anti-feodal ayaklanma ve devrimlere kat\u0131ld\u0131lar ve \u00f6nemli bir rol oynad\u0131lar. Feodal d\u00f6nemde, ba\u015fta Katolik Kilisesinin dogmalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli alanlarda verilen m\u00fccadelelerde kad\u0131nlar\u0131n rol\u00fcn\u00fc unutmamak gerekir. Kilisenin kad\u0131nlara boyun e\u011fdirme ve insanl\u0131\u011f\u0131n talihsizliklerini kad\u0131nlara y\u00fcklemek i\u00e7in ideolojik-dini bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturmakla g\u00f6revli \u201crahipler\u201din olu\u015fturdu\u011fu kat\u0131 kurallara bir\u00e7ok kad\u0131n hayat\u0131 pahas\u0131na meydan okudu ve m\u00fccadele etti.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n e\u015fit haklar i\u00e7in m\u00fccadelesi ve kad\u0131n hareketi, as\u0131l olarak; kapitalizmin, toplumsal geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcnde engel haline gelmi\u015f olan feodal ili\u015fkileri h\u0131zla tasfiye etmesi, b\u00fcy\u00fcyen kitleler halinde kad\u0131nlar\u0131 \u00fcretime \u00e7ekmesi ve burjuva devrimlerin tarihin g\u00fcndemine gelmesi ile birlikte geli\u015fti. Kad\u0131nlar, di\u011fer burjuva devrimilerinin yan\u0131s\u0131ra, klasik burjuva devrimlerinin zirvesi olan 1789 frans\u0131z devrimine de kitlesel olarak kat\u0131ld\u0131lar. S\u0131n\u0131f sezgileri devrimden yana olan Parisli yoksul kad\u0131nlar, 1789\u2019da \u201cdo\u011fru d\u00fcr\u00fcst i\u015f\u201d [decent work] ve \u201cucuz ekmek\u201d talebiyle kent merkezine y\u00fcr\u00fcyerek Frans\u0131z Devrimi\u2019nin geli\u015fme s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir rol oynad\u0131lar. Ayn\u0131 \u015fekilde, devrimin her d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda alt s\u0131n\u0131flardan kad\u0131nlar en \u00f6nlerdeydi. Oylamalar\u0131n ve halk derneklerinin \u00e7o\u011funlu\u011funun d\u0131\u015f\u0131nda kalan kad\u0131nlar, kul\u00fcpler, dernekler kurdular, kamusal alanda e\u015fitlik i\u00e7in m\u00fccadele ettiler. Ancak, kad\u0131nlar\u0131n e\u015fit hak talebi, meclise ve y\u00f6netime kat\u0131lma hakk\u0131, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin tan\u0131n\u0131mas\u0131 gibi bir dizi talep, burjuvazinin en devrimci d\u00f6neminde ve burjuva devrimlerinin zirvesi olan 1789 devrimi ve sonras\u0131n\u0131n organ\u0131 meclisler taraf\u0131ndan reddedildi. B\u0131rakal\u0131m genel olarak hak e\u015fitli\u011fini, kad\u0131nlara se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 bile burjuva devrimlerinin zaferinden ve burjuvazinin iktidara geli\u015finden ancak uzun bir s\u00fcre sonra i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve kad\u0131n hareketinin m\u00fccadelesinin geli\u015fmesine ba\u011fl\u0131 olarak (farkl\u0131 tarihlerde) tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Hak e\u015fitli\u011fi ve di\u011fer acil talepler i\u00e7in m\u00fccadeleninin yan\u0131s\u0131ra, kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu i\u00e7in m\u00fccadele ve proleter bir kad\u0131n hareketi, i\u015f\u00e7i hareketinin burjuvaziye kar\u015f\u0131 ve ondan ba\u011f\u0131ms\u0131z, ayr\u0131 bir toplumsal s\u0131n\u0131f olarak hareket etmeye do\u011fru ilerlemesi, i\u015f\u00e7ilerin kendi s\u0131n\u0131f partilerinde \u00f6rg\u00fctlenmesi s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve geli\u015fti. 1848 kara Avrupas\u0131ndaki devrimler, \u00f6zellikle de i\u015fci s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi \u00f6zg\u00fcn s\u0131n\u0131fsal taleplerini de ileri s\u00fcrerek kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve burjuvaziyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131nda ilk egemenlik m\u00fccadelesine sahne olan ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yenilgisiyle sonu\u00e7lanan Fransadaki m\u00fccadeleler ve Marksist teorinin olu\u015fumu ve i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda yay\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131 bu bak\u0131mdan da bir d\u00f6neme\u00e7 noktas\u0131 oldu.<\/p>\n<ol start=\"19\">\n<li>y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik ve sendikal \u00f6rg\u00fctlenmesi ve m\u00fccadelesi geli\u015ftik\u00e7e, kad\u0131nlar\u0131n sendikal \u00f6rg\u00fctlenmelerinde de ilerleme sa\u011flanabildi. 1864\u2019de kurulan Uluslararas\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Derne\u011fi, yani 1. Enternasyonal, kad\u0131nlar\u0131n da \u00fcyeli\u011fe kabul edilmesini onaylayan ilk \u00f6rg\u00fctt\u00fc. Eyl\u00fcl 1866\u2019da, 1. Enternasyonel Cenevre Kongresi oturumlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Alman, \u0130ngiliz ve Frans\u0131z delegasyonlar\u0131, kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fam ve fabrikalardaki \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki temel sorunlardan biri olarak g\u00fcndeme getirdiler. Bu toplant\u0131da Marx, kad\u0131nlar\u0131n yerine getirmesi gerekli geleneksel rolleri savunanlar\u0131n gerici \u00f6nerilerine kar\u015f\u0131 kad\u0131nlar\u0131n \u00fcretime kat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc sonu\u00e7lar\u0131na dikkat \u00e7ekti. Takip eden y\u0131llarda da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci parti ve \u00f6rg\u00fctleri, kad\u0131n sorununu ve emek\u00e7i kad\u0131nlar aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlerindeki en \u00f6nemli g\u00f6revlerden biri olarak ele ald\u0131lar. Emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi ve m\u00fccadelesinde bir patlama ya\u015fand\u0131. Frans\u0131z Devrimi\u2019nde i\u015f, ekmek, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik talepleriyle toplumsal m\u00fccadele alan\u0131na \u00e7\u0131kan emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n talepleri; e\u015fit i\u015fe e\u015fit \u00fccret, 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlendirilen mesleklerde \u00fccretlerin y\u00fckseltilmesi, daha fazla fabrika m\u00fcfetti\u015fi, kad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na uygun \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131, annelik yard\u0131m\u0131, i\u015f\u00e7i kad\u0131nlar i\u00e7in kooperatif evleri ve \u0131rk, cinsiyet, renk vb. ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmakas\u0131z\u0131n t\u00fcm yurtta\u015flara se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131n tan\u0131mas\u0131 vb. do\u011fru geni\u015fledi. \u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kad\u0131nlara dayanan ve hak e\u015fitli\u011finin yan\u0131s\u0131ra onlar\u0131n \u00f6zg\u00fcl talepleri ve m\u00fccadeleleri \u00fczerinde y\u00fckselen bir kad\u0131n hareketi \u015fekillenmeye ve geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Ancak bu d\u00f6nemde de, se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131, genel olarak hak e\u015fitli\u011fi, hareket noktalar\u0131 ve hedefleri ayn\u0131 olmasa da farkl\u0131 s\u0131n\u0131flardan kad\u0131nlar\u0131 bir araya getiren temel bir unsur olmaya devam etti.<\/li>\n<\/ol>\n<p>1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019nde devrim hareketinin kad\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131, \u201cpolitik e\u015fitlik, kad\u0131nlar i\u00e7in politik haklar\u201d talep ettiler. Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn tarihi nitelikteki deneyimine i\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc, esnaf ve genel olarak halktan kad\u0131nlar kitlesel olarak kat\u0131ld\u0131lar. Kom\u00fcn\u2019\u00fcn ilk kararnamelerinden biri, kad\u0131nlar\u0131 boyunduruk alt\u0131na alan kural ve uygulamalar\u0131 ortadan kald\u0131rmak, bo\u015fanma hakk\u0131 ve \u00e7ocuklar i\u00e7in nafaka zorunlulu\u011fu vb. oldu. Kom\u00fcn s\u0131ras\u0131nda, \u201cComit\u00e9 des Femmes\u201d (Kad\u0131n Komitesi) isimli kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Bu \u00f6rg\u00fct 160\u2019\u0131 emek\u00e7i kad\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc olmak \u00fczere 1800 \u00fcyeden olu\u015fuyordu ve kad\u0131n emek\u00e7ilerin taleplerine cesaret ve bilin\u00e7le sahip \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7at\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda kazan\u0131lan alanlar\u0131n savunulmas\u0131 i\u00e7in \u201ckad\u0131n g\u00f6zetim komiteleri\u201d kurdular ve devrimci kom\u00fcnarlar i\u00e7in \u201cdevrimci mutfak\u201d\u0131 \u00f6rg\u00fctlediler. Paris kom\u00fcn\u00fcn\u00fcn uygulamalar\u0131 ve ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler, di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kad\u0131n sorununa ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin tutumunu geli\u015ftirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tarihsel \u00f6neme sahip bir deneyim oldu.<\/p>\n<p>Sosyalist kad\u0131n hareketinin ideolojik ve \u00f6rg\u00fctsel birli\u011fini sa\u011flayansa 1907\u2019de Stuttgart\u2019ta yap\u0131lan Birinci Uluslararas\u0131 Sosyalist Kad\u0131nlar Konferans\u0131 oldu. 1910\u2019da Kopenhag\u2019da d\u00fczenlenen \u0130kinci Uluslararas\u0131 Sosyalist Kad\u0131nlar Konferans\u0131\u2019nda ise kad\u0131n\u0131n genel se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131 savunan bir karar al\u0131nd\u0131. Ayn\u0131 konferansta Clara Zetkin\u2019in \u00f6nerisiyle, \u00f6zel bir g\u00fcn\u00fcn belirlenmesini ve her y\u0131l d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerinde kutlanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren tarihi karar al\u0131nd\u0131. Bu kararla birlikte, 8 Mart D\u00fcnya Emek\u00e7i Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc olarak kutland\u0131.<\/p>\n<p>Ekim Devrimi\u2019nin zafere ulu\u015fmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan kurulan 3. Enternasyonal, kad\u0131n sorunununa ve kad\u0131nlar aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmaya ve kom\u00fcnist bir kad\u0131n hareketinin ulusal ve ululuslararas\u0131 d\u00fczeyde geli\u015ftirilmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi. Ekim devriminin zaferi ve 3. Enternasyonalin kurulmas\u0131yla birlikte, devrimci i\u015f\u00e7i hareketinin yan\u0131s\u0131ra kad\u0131n \u00f6zel olarak da kom\u00fcnist kad\u0131n hareketi de geli\u015fti. 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 fa\u015fist kamp\u0131n yenilgisi, emperyalist kapitalist sistemin yeni cephelerden yar\u0131lmas\u0131 ile sonu\u00e7lan\u0131r, ileri ve geri t\u00fcm \u00fclkelerde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve ezilen halklar\u0131n devrimci hareketi ve onun bir bile\u015feni olan devrimci kad\u0131n hareketi y\u00fckselirken, eski s\u00f6m\u00fcrge sistemi da\u011f\u0131lma s\u00fcrecine girdi ve da\u011f\u0131ld\u0131. \u0130leri kapitalist \u00fclkelerin yan\u0131 s\u0131ra Asya, Afrika ve Latin Amarika\u2019n\u0131n kapitalist geli\u015fme d\u00fczeyi bak\u0131m\u0131ndan geri \u00fclkelerinde de milyonlarca kad\u0131n harekete ge\u00e7ti ve b\u00fcy\u00fcyen kitleler halinde ulusal ve sosyal kurtulu\u015f m\u00fccadelelerine kat\u0131ld\u0131. Hemen t\u00fcm \u00fclkelerde kad\u0131n hareketi geli\u015fti. Kapitalist \u00fclkeler y\u00f6neticileri, kad\u0131n kitleleri aras\u0131nda geli\u015fen yeni bir d\u00fcnya kurma \u00f6zlemini, ho\u015fnutsuzluk ve \u00f6fkeyi yat\u0131\u015ft\u0131rmak, onlar\u0131n m\u00fccadelesinin ilerlemesini engellemek i\u00e7in, bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 en etkili bi\u00e7imde kullanman\u0131n yan\u0131s\u0131ra, tavizler ve kad\u0131n hareketi i\u00e7inde dayanaklar geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik giri\u015fimlerini yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131lar. Sosyalist \u00fclkelerde kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fu do\u011frultusundaki s\u00fcre\u00e7 ilerlerken, bu ilerleyi\u015fin de etkisiyle kapitalist d\u00fcnya da da hukuksal hak e\u015fitli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n acil talepleri do\u011frultusunda reformlar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1950\u2019li y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda modern revizyonizmin devrimci i\u015f\u00e7i hareketine egemen olmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesini etkileyen \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc sonu\u00e7lara yola\u00e7mas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da bir d\u00f6neme\u00e7 oldu. Modern revizyonizmin egemenli\u011fi, Arnavutluk d\u0131\u015f\u0131ndaki sosyalist \u00fclkelerde sosyalizlin y\u0131k\u0131lmas\u0131na ve kapitalizmin yeniden in\u015fas\u0131na, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve devrimci hareketinin (onun bir bile\u015feni olan kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin de), tarihinin en a\u011f\u0131r yenilgisini almas\u0131na ve gerilemesine yola\u00e7t\u0131. Bu yenilgi ve gerileme, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak kad\u0131n hareketini de etkiledi.<\/p>\n<p>\u00d6ncesi revizyonist ve oport\u00fcnist ak\u0131mlar gibi modern revizyonizm de, i\u015f\u00e7i hareketini bilin\u00e7, \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadale d\u00fczeyi bak\u0131m\u0131ndan en geri d\u00fczeye \u00e7ekme \u00e7izgisi izledi. Onun egemenli\u011fi; kitlelerin sadece geri kesimleri de\u011fil ileri kesimleri ve ayd\u0131nlar aras\u0131nda da, Marksizmin temel tezleri -ki kad\u0131n sorununa ili\u015fkin yakla\u015f\u0131m ve tezler de bunun d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildi- ve sosyalizmin tarihsel kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r hale geldi\u011fi, liberal, sosyal demokrat t\u00fcm bi\u00e7imleriyle burjuva ideolojisinin ve her t\u00fcrden anti Marksist ak\u0131m\u0131n geli\u015fece\u011fi zemini haz\u0131rlad\u0131. Yan\u0131s\u0131ra onun egemenli\u011fi, kendiisinin de etki alan\u0131n\u0131 zay\u0131flatacak ve burjuvazinin tarihin en etkili anti-kom\u00fcnist kampanya ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctece\u011fi ko\u015fullar\u0131 geli\u015ftirdi. Bu ko\u015fullar\u0131 geli\u015ftirmekten de \u00f6te, modern revizyonizm sonraki geli\u015fmesiyle bu kampanya ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n bir unsuru oldu. Di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi kad\u0131n hareketi \u00f6zellikle de onun temel dinami\u011fi kom\u00fcnist kad\u0131n hareketi zay\u0131flarken, kad\u0131n hareketi i\u00e7inde de burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ak\u0131mlar g\u00fc\u00e7lendi.<\/p>\n<p>Al\u0131nan yenilginin tahrip edici sonu\u00e7lar\u0131, di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi kad\u0131n hareketi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da, SB\u2019nin ve eski sosyalist \u00fclklerdeki sosyalizmin son bi\u00e7imsel kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n da bir yana at\u0131larak klasik, tipik kapitalist bi\u00e7imlere ge\u00e7ildi\u011fi, revizyonist parti ve ak\u0131mlar\u0131n da\u011f\u0131lma s\u00fcre\u00e7lerinin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 ve Arnavutluk sosyalist halk cumhuriyetinde de sosyalizmin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131 ve sonras\u0131nda b\u00fct\u00fcn yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Revizyonizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kom\u00fcnizimin iflas\u0131 ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc olarak yans\u0131tan emperyalizm ve gericilik, modern revizyonist ak\u0131mlar\u0131n baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131n da do\u011frudan bir unsuru oldu\u011fu tarihin en etkili anti-kom\u00fcnist kampanyas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Bu kampanya kitlelerin geri kesimlerinin yan\u0131s\u0131ra, ileri kesimleri ve ayd\u0131nlar\u0131 da etkileyen \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc sonu\u00e7lara yola\u00e7t\u0131. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131 ve sonras\u0131, sadece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve halklara de\u011fil, en ileri \u00fclkelerde dahil kad\u0131nlar\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n da yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131, bu sald\u0131r\u0131lar e\u015fli\u011finde kad\u0131nlar\u0131n kutsal annelik g\u00f6revlerinin ve aileye kar\u015f\u0131 sorumluluklar\u0131n\u0131n daha yo\u011fun bir bi\u00e7imde g\u00fcndeme getirildi\u011fi bir d\u00f6nem oldu.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> \u0130\u015f\u00e7i, emek\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc, farkl\u0131 halk ve uluslardan kad\u0131nlar\u0131n durumu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>1990\u2018l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren, emperyalistaras\u0131 rekabet keskinle\u015fir ve d\u00fcnyay\u0131 yeniden payla\u015f\u0131m m\u00fccadeleleri \u015fiddetlenirken, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve ezilen halklar\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar da yo\u011funla\u015ft\u0131. Kriz ve ekonomik durgunluklar\u0131n, \u015fiddetlenen emperyalistler aras\u0131 rekabet ve payla\u015f\u0131m m\u00fccadelelerinin, bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak artan askeri harcamalar ve m\u00fcdahalelerin, yayg\u0131nla\u015fan gerici b\u00f6lgesel, ulusal ve i\u00e7 sava\u015flar\u0131n t\u00fcm y\u00fck\u00fc de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve halklar\u0131n s\u0131rt\u0131na y\u0131k\u0131ld\u0131. T\u00fcm bunlardan en \u00e7ok ve en a\u011f\u0131r bi\u00e7imde etkilenenler de kad\u0131nlar oldu.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok \u00fclkede y\u00fcz binlerce i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kad\u0131n, ya\u015fanan ve ya\u015fanmas\u0131 muhtemel krizler gerek\u00e7esiyle hayata ge\u00e7irilen tasarruf politikalar\u0131 sonucu ilk i\u015ften at\u0131lan ve kap\u0131ya konan kesim oldu. \u00d6rne\u011fin son y\u0131llarda, Avrupa\u2019da i\u015fini kaybedenlerin y\u00fczde 51,8\u2019i kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar oldu. Hindistan\u2019da 2010 y\u0131l\u0131nda 700 bin tekstil i\u015f\u00e7isi kad\u0131n i\u015ften at\u0131ld\u0131; ayn\u0131 y\u0131l Hindistan\u2019da t\u00fcm i\u015ften at\u0131lanlar\u0131n y\u00fczde 80\u2019i kad\u0131nd\u0131; G\u00fcney Afrika\u2019da da bu oran y\u00fczde 80 oldu; Sri Lanka\u2019da 30 bin, Nikaragua\u2019da 16 bin, Filipinlerin serbest b\u00f6lgelerinde 40 bin kad\u0131n i\u015ften at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fini kaybetmeyen i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin ise, \u00fccretleri daha da d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc, emeklilik ya\u015f\u0131 y\u00fckseltildi, emeklilik maa\u015flar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc, bir\u00e7ok sosyal hak ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Bu da yine en \u00e7ok kad\u0131nlar\u0131 vurdu. \u0130\u015ften atmalar ve y\u00fckselen i\u015fsizlik giderek artan say\u0131da kad\u0131n\u0131 eve d\u00f6nmeye ve part-time, g\u00fcvencesiz, esnek ve ev eksenli \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131nda ucuzun da ucuzu k\u00f6leler olmaya mahk\u00fbm etti.<\/p>\n<p>Part-time ve esnek \u00e7al\u0131\u015fma, ta\u015feronla\u015fma, g\u00fcvencesizle\u015ftirme vb. temelinde \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesi s\u00fcrecinde; sermaye, yoksullu\u011fun, i\u015fsizli\u011fin girdab\u0131ndaki kad\u0131n emek\u00e7ileri kullanma, onlar\u0131 \u201cbir dayanak haline getirme\u201d \u00e7abas\u0131nda oldu. Kamu hizmetlerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi sonucunda kad\u0131nlar i\u00e7in \u201cg\u00fcvencesizlik\u201d, bug\u00fcn d\u00fcnden daha fazla sorun olu\u015fturuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvencesizlik sadece i\u015f ve gelecek g\u00fcvencesinin yitirilmesinden ibaret de\u011fildir. Bu, ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i ailelerin sosyal haklar\u0131n\u0131n da tasfiyesi anlam\u0131na geliyor. Bu tasfiyenin y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131, genel olarak i\u015f\u00e7i-emek\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan oldu\u011fu gibi \u00f6zel olarak i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kad\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ya\u015fam\u0131 daha \u00e7ekilmez hale getiriyor.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde giderek daha \u00e7ok say\u0131da kad\u0131n b\u00fcy\u00fck fabrika ve i\u015fletmelere ba\u011fl\u0131 \u00fcretimin bir uzant\u0131s\u0131 olarak montaj, ay\u0131klama, paketleme gibi par\u00e7a ba\u015f\u0131 vb. i\u015fleri bir \u00e7al\u0131\u015fma mek\u00e2n\u0131na gitmeden evlerinde yapan, \u201ci\u015f\u00e7i olarak bile g\u00f6r\u00fclmeyen\u201d bir pozisyona itilmi\u015ftir. Kazand\u0131klar\u0131 \u00fc\u00e7 kuru\u015fluk para da \u201caile b\u00fct\u00e7esine katk\u0131\u201d olarak nitelendirilmekte ve bu durum me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Geri bir\u00e7ok \u00fclkede kad\u0131nlar, kapitalist bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra feodal, yer yer k\u00f6leci \u00f6zellikler de ta\u015f\u0131yan bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc alt\u0131nda bulunuyor. Bu ikili bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc sadece Afrika \u00fclkeleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Hindistan, Pakistan ve Banglade\u015f gibi b\u00fcy\u00fck bir n\u00fcfusa sahip Asya \u00fclkelerinin yan\u0131 s\u0131ra, Afrika ve Ortado\u011fu&#8217;nun bir \u00e7ok \u00fclkesinde kad\u0131nlar yukar\u0131da belirtilen ikili (yer yer \u00fc\u00e7l\u00fc) bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u0131skac\u0131ndad\u0131r..<\/p>\n<ol>\n<li><strong>a) Kad\u0131n istihdam\u0131nda durum<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Veriler, d\u00fcnyadaki toplam i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7te ikisinin kad\u0131nlar taraf\u0131ndan \u00fcstlenildi\u011fini g\u00f6steriyor. Yani kad\u0131nlar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda erkeklerden daha fazla i\u015f y\u00fck\u00fc \u00fcstleniyor. \u00d6te yandan kad\u0131nlar\u0131n yerine getirdi\u011fi bu i\u015flerin yaln\u0131zca \u00bc\u2019\u00fc \u00fccretlendirilmi\u015f i\u015flerken, erkekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan durum tam tersidir. Yani kad\u0131n\u0131n eme\u011fi \u00fccretsiz, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli ve de\u011fersizdir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda n\u00fcfus 7 milyar, bunlar\u0131n y\u00fczde 49,7\u2019si yani yar\u0131s\u0131 kad\u0131n. Kapitalizmde kad\u0131nlar, \u00fcretime giderek artan oranlarda kat\u0131l\u0131yorlar. Bug\u00fcn, kad\u0131nlar\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131nda d\u00fcnya ortalamas\u0131 y\u00fczde 52; OECD \u00fclkelerindeki ortalama ise y\u00fczde 62\u2019dir. En d\u00fc\u015f\u00fck oran y\u00fczde 18 ile Ortado\u011fu\u2019ya ait.<\/p>\n<p>Toplumsal \u00fcretime kat\u0131lan kad\u0131n oran\u0131n\u0131n an y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkeler; i\u015f yasalar\u0131nda b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 \u015firketler ve tekeller i\u00e7in en yo\u011fun s\u00f6m\u00fcr\u00fc mekanizmalar\u0131 ve formlar\u0131n\u0131n garanti alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 Banglade\u015f, Sri Lanka, Filipinler gibi G\u00fcney Asya ve Nikaragua gibi di\u011fer G\u00fcney Amerika \u00fclkeleridir. \u00c7in, Brezilya, Hindistan gibi \u00fclkelerde kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131nda da kitlesel art\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu durum kapitalizmin do\u011fas\u0131 gere\u011fidir. Marx ve Engels\u2019in <em>Kom\u00fcnist Parti Manifestosu<\/em>\u2019nda da a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 gibi, <em>\u201c&#8230; modern sanayi geli\u015ftik\u00e7e, kad\u0131n eme\u011fi de erkek eme\u011fini o kadar geriye itmektedir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in cinsiyet ve ya\u015f farklar\u0131n\u0131n toplumsal bir ge\u00e7erlili\u011fi yoktur art\u0131k. Ya\u015fa ve cinsiyete g\u00f6re maliyeti de\u011fi\u015fen i\u015f ara\u00e7lar\u0131 vard\u0131r, o kadar.\u201d<\/em><\/p>\n<p>2011 y\u0131l\u0131 istatistiklerine g\u00f6re d\u00fcnya ortalamas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 i\u015f i\u00e7in kad\u0131nlar erkeklerin ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccretin %73\u2019\u00fcn\u00fc al\u0131yor. Di\u011fer taraftan, i\u015f imk\u00e2nlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kad\u0131nlar \u00f6ncelikle teknolojik olarak az geli\u015fmi\u015f, d\u00fc\u015f\u00fck verimli alanlarda, erke\u011fin i\u015fini \u201ctamamlay\u0131c\u0131 i\u015flerde\u201d \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yorlar ve bu y\u00fczden \u00fccretler de \u201ctamamlay\u0131c\u0131 \u00fccretler\u201d oluyor. Bu durum hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde, g\u0131da ve tekstil end\u00fcstrisinde, k\u00f6lelik ko\u015fullar\u0131ndaki yar\u0131 zamanl\u0131 i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta olmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve kad\u0131nlar ekonomik olarak ba\u011f\u0131ml\u0131 konumunu s\u00fcreklile\u015ftiriyor. Bu yap\u0131sal olarak ko\u015fullanm\u0131\u015f bask\u0131 da ailenin, sermayenin ihtiya\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli \u015fekilde i\u015flemesini ve i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00fcretimini garanti alt\u0131na al\u0131yor.<\/p>\n<p>Raporlar, \u00f6zellikle d\u00fcnyan\u0131n en yoksul \u00fclkelerindeki kad\u0131nlar ba\u015fta olmak \u00fczere, d\u00fcnyada i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131n, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ve koruma olmaks\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu durumun giderek daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor. G\u00fcvencesiz, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ve kurals\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve i\u015fsizli\u011fin artmas\u0131 s\u00fcrecine paralel olarak \u00e7ocuk ve ergenlerin i\u015f g\u00fcc\u00fc olarak g\u00fcvencesiz i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sorunu da giderek b\u00fcy\u00fcyor. Bu konudaki veriler de -\u00fclkelerin \u00e7o\u011funda bu durum yasalara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in- gizleniyor. \u00d6te yandan esnek ve kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n son birka\u00e7 on y\u0131ld\u0131r yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte, ev eksenli \u00fcretim ve \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imi [home-based work] de bu alan\u0131n en \u00f6nemli dayanaklar\u0131ndan biri haline geldi. ILO\u2019ya g\u00f6re ev eksenli \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fcnyadaki tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn %10\u2019unu olu\u015fturuyor ve bunlar\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 kad\u0131n. \u2018Geli\u015fmekte olan\u2019 \u00fclkelerde konfeksiyon ve tekstil sekt\u00f6r\u00fcnde bu say\u0131n\u0131n %25 ila %60 aras\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. Ancak yaln\u0131zca tekstil gibi geleneksel sekt\u00f6rlerde de\u011fil, otomotiv, elektronik gibi modern sekt\u00f6rlerde de yayg\u0131n.<\/p>\n<p>K\u0131rdan kente, yoksul ve ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerden geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelere do\u011fru g\u00f6\u00e7\u00fcn de kad\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131\u015f\u0131nda dikkate de\u011fer etkisi var. G\u00f6\u00e7menlerin y\u00fczde 49\u2019unun kad\u0131n oldu\u011fu tahmin ediliyor, bu kad\u0131nlar k\u00f6lelik ko\u015fullar\u0131nda ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck gelirle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>b) <\/strong><strong>Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Emperyalist ya\u011fma ve talan politikalar\u0131n\u0131n ve bu politikalara ba\u011fl\u0131 olarak g\u00fcndeme gelen i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar, \u00fclkeler aras\u0131 ve b\u00f6lgesel d\u00fczeyde ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fma ve sava\u015flar, on binlerce kad\u0131n\u0131n katledilmesine, tecav\u00fcze u\u011framas\u0131na, fuhu\u015f \u00e7etelerinin eline d\u00fc\u015fmesine vb. mal olurken, y\u00fcz binlerce kad\u0131n\u0131 g\u00f6\u00e7men-m\u00fclteci konuma s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Gerek genel ekonomik, sosyal ve siyasal ko\u015fullar, gerekse gelenek, g\u00f6renek, dinsel ve \u0131rk\u00e7\u0131 politikalar\u0131n ku\u015fatmas\u0131 alt\u0131nda milyonlarca kad\u0131n \u015fiddetin, bask\u0131n\u0131n do\u011frudan hedefi halinde ya\u015fam m\u00fccadelesi veriyor.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, en demokratik ve en geli\u015fmi\u015f olan\u0131 da dahil, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetin t\u00fcm \u00fclkelerde, ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re ciddi oranlarda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Daha da \u00e7arp\u0131c\u0131 olan\u0131 ise, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetteki art\u0131\u015f\u0131n orta ve \u00fcst s\u0131n\u0131flarda, e\u011fitimli kesimlerde d\u00fcne g\u00f6re daha fazla ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermesidir. Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet Danimarka\u2019da (y\u00fczde 52), Finlandiya\u2019da (y\u00fczde 47), \u0130sve\u00e7\u2019de (y\u00fczde 46) oranlar\u0131na ula\u015f\u0131yor. (Rakamlar\u0131n bu denli y\u00fcksek olmas\u0131 Kuzey \u00fclkelerinde \u015fiddete u\u011frayan kad\u0131nlar\u0131n su\u00e7 duyurusunda bulunma oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131na ba\u011flan\u0131yor.)<\/p>\n<p>BM Kad\u0131n\u2019\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bilgilere g\u00f6re, d\u00fcnyada 10 kad\u0131ndan 7\u2019si hayat\u0131nda en az bir defa cinsel \u015fiddete maruz kal\u0131yor. Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ve artmas\u0131na kar\u015f\u0131n, kad\u0131nlar\u0131 \u015fiddete kar\u015f\u0131 koruyacak etkili hukuksal, sosyal ve ekonomik-siyasal \u00f6nlemler al\u0131nmamaktad\u0131r. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddete kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kitlesel bir tepki ve m\u00fccadelenin geli\u015fmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ba\u015fta Ortado\u011fu, Afrika ve Asya\u2019n\u0131n baz\u0131 \u00fclkeleri olmak \u00fczere, bir\u00e7ok \u00fclkede dinsel arg\u00fcmanlar da kullan\u0131larak kad\u0131n\u0131 k\u00f6lele\u015ftiren ve kad\u0131n\u0131n katledilmesine kadar varan uygulamalar yayg\u0131nla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Yine bir\u00e7ok \u00fclkede dinci, muhafazakar politikalar sonucunda kad\u0131nlar\u0131n uzun m\u00fccadeleler sonucu elde etti\u011fi kimi k\u0131smi haklar yok ediliyor. Dinin-gelene\u011fin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kad\u0131nlar hem eve kapat\u0131l\u0131yor hem de evde \u00e7al\u0131\u015fma yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131larak ucuz emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc yo\u011funla\u015f\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bu politikalar erkek egemen aile ve toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirirken, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetin artmas\u0131n\u0131 da beraberinde getiriyor.<\/p>\n<p>Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve ona kar\u015f\u0131 geli\u015fen tepkinin eri\u015fti\u011fi d\u00fczey, Mirabal karde\u015flerin Dominik askeri fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan al\u00e7akca katledildi\u011fi 25 Kas\u0131m\u0131n, 1999 y\u0131l\u0131 Birle\u015fmi\u015f Miletler Genel Kurulunda &#8220;Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddete Kar\u015f\u0131 M\u00fccadele ve Uluslararas\u0131 Dayan\u0131\u015fma G\u00fcn\u00fc&#8221; olarak kabul edilmesine yola\u00e7t\u0131. Sonraki y\u0131llarda da kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet artmaya devam etti. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde kad\u0131na y\u00f6nelik bask\u0131y\u0131 ve k\u00f6leli\u011fi, kad\u0131n cinayetlerini me\u015frula\u015ft\u0131ran ve kad\u0131n\u0131n erke\u011fe boyun e\u011fmesini sa\u011flayan mekanizma ve normlar\u0131n te\u015fhiri ve dini, gerici ve muhafazakar k\u00fclt\u00fcrel pratiklerle derinle\u015ftirilen ve te\u015fvik edilen, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddete kar\u015f\u0131 m\u00fccadele giderek artan bir \u00f6nem kazan\u0131yor.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>c) Kad\u0131nlar temel haklardan yoksun<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n e\u015fitsiz konumunu, geri b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yoksullu\u011funu ortaya koyan g\u00f6stergelerden biri de; kad\u0131nlar\u0131n beslenme, bar\u0131nma, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim gibi temel haklara ula\u015f\u0131m\u0131ndaki durumudur. G\u00fcnde 1 dolar gelirin (mutlak yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131) alt\u0131nda ya\u015fayan 1.3 milyar ki\u015finin %70\u2019i kad\u0131n. Tahminlere g\u00f6re a\u00e7l\u0131ktan etkilenenlerin %60\u2019\u0131 kad\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131. En y\u00fcksek a\u00e7l\u0131k oranlar\u0131na sahip \u00fclkeler ayn\u0131 zamanda cinsiyetler aras\u0131 e\u015fitsizli\u011fin en y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkeler.<\/p>\n<p>D\u00fcnyadaki \u201cyerinden edinmi\u015f ki\u015filer\u201d\u2019in %80\u2019ini kad\u0131n ve \u00e7ocuklar olu\u015fturuyor. Y\u0131lda 800.000 ki\u015fi insan ticareti ma\u011fduru oluyor: Bunlar\u0131n da % 80\u2019i kad\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131. \u00c7ocuk gelin [child bride] olgusu bir\u00e7ok \u00fclkede b\u00fcy\u00fck bir sorun olmaya devam ediyor. Erken ya\u015flarda evlendirilen k\u0131z \u00e7ocu\u011fu, \u00f6\u011frenim ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fama hakk\u0131ndan al\u0131konuluyor, daha yo\u011fun cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na maruz kal\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7ocuk evlilikleri, genellikle yasal olmayan evlilikler \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden, \u00e7ocuk gelinler, medeni nikahla kazanacaklar\u0131 haklardan mahrum oluyor. Evlenmek suretiyle \u00f6\u011frenimini tamamlayamayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenim hakk\u0131ndan mahrum edilmi\u015f olan \u00e7ocuk gelinler, \u00fcretime kat\u0131lma yani \u00e7al\u0131\u015fma haklar\u0131ndan da yoksun b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. \u00c7ocuk gelinlere en y\u00fcksek oranlarda Bat\u0131-Do\u011fu-Orta Afrika \u00fclkelerinde ve G\u00fcney Asya\u2019da rastlan\u0131yor. Bu oran Nijer\u2019de %61.9, Demokratik Kongo Cumhuriyeti\u2019nde %74.2, Afganistan\u2019da %53.7, Banglade\u015f\u2019te %51.3\u2019 t\u00fcr.<\/p>\n<p>E\u011fitim hakk\u0131ndan faydalanmada en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 yine kad\u0131nlar ya\u015famakta; d\u00fcnyada 774 milyon okuma yazma bilmeyen n\u00fcfusun 515 milyonu kad\u0131n; 72 milyon \u00e7ocuk okula gitmiyor ve bunlar\u0131n 54 milyonu k\u0131z \u00e7ocu\u011fu. Ayn\u0131 \u015fekilde kad\u0131nlar taraf\u0131ndan ge\u00e7indirilen ailelerin y\u00fczde 70\u2019i i\u00e7me suyuna, kanalizasyon imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011fil, temiz bir \u00e7evrede ya\u015fam\u0131yorlar. Bu ailelerin y\u00fczde 75\u2019inin kendine ait konutlar\u0131 yok. Profesyonel m\u00fcdahale olana\u011f\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in do\u011fum s\u0131ras\u0131nda \u00f6len kad\u0131n say\u0131s\u0131 art\u0131yor. Afrika\u2019da, HIV-AIDS\u2019den etkilenenlerin y\u00fczde 71\u2019 kad\u0131n. \u00d6zellikle Orta Afrika ve G\u00fcney Asya \u00fclkeleri ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkede kad\u0131n s\u00fcnnetinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, kad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 do\u011fum ve kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck sorun olmaya devam ediyor.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler siyasete kat\u0131l\u0131m 2012 raporuna g\u00f6re d\u00fcnyada kad\u0131nlar\u0131n parlamentoda yer alma oranlar\u0131n\u0131n ortalamas\u0131 % 19,7. Kad\u0131nlar\u0131n mecliste en \u00e7ok temsil edildi\u011fi b\u00f6lgelerin ba\u015f\u0131nda %42 ile \u0130skandiva \u00fclkeleri gelirken, onlar\u0131 % 22,6 oran\u0131 ile Kuzey ve G\u00fcney Amerika \u00fclkeleri takip ediyor. Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerindeki meclislere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ortalama olarak erkeklerin say\u0131s\u0131 kad\u0131nlardan 3 kat daha fazla.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong> Emperyalizmin kad\u0131n hareketini y\u00f6nlendirmeye y\u00f6nelik giri\u015fimleri<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Emperyalistler ve b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 ve y\u00f6netici klikleri, kad\u0131n kitleleri aras\u0131nda artan ho\u015fnutsuzluk, ve \u00f6fkeyi yat\u0131\u015ft\u0131rmak, bunun yeni bir uyan\u0131\u015f ve m\u00fccadele dalgas\u0131n\u0131n geli\u015fmesine do\u011fru ilerlemesini engellemek, bo\u015f ve hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekle\u015fmeyecek umutlar yaratarak onlar\u0131 oyalamak i\u00e7in d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde koordineli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar. Bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck fonalar ayr\u0131l\u0131yor, \u00fcniversiteler, yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131, dinsel kurumlar, en etkili propaganda ara\u00e7lar\u0131, bu fonlarla beslenen ve STK olarak nitelenen, sendikalar, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri ve \u00e7evreleri vb. harekete ge\u00e7iriliyor. BM, D\u00fcnya Bankas\u0131, IMF ve Avrupa Birli\u011fi gibi belli ba\u015fl\u0131 emperyalist kurulu\u015flar bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 uluslararas\u0131 planda y\u00f6nlendiren ve koordine eden ba\u015fl\u0131ca kurulu\u015flar durumunda.<\/p>\n<p>Emperyalistler, b\u00fcy\u00fck mali kaynaklar aktard\u0131klar\u0131 STK\u2019lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc ve emek\u00e7i s\u0131n\u0131flardan gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131, yerli ve farkl\u0131 uluslardan ezilen kad\u0131nlar\u0131 hedefleyen, uluslararas\u0131 d\u00fczeyde y\u00f6netilen eylem ve projelere yat\u0131r\u0131m yap\u0131yorlar. B\u00f6ylece bu kesimler aras\u0131nda ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n d\u00fczelece\u011fi sahte umudunu yaymaya ve kad\u0131nlar\u0131n, emek\u00e7ilerin devrimci m\u00fccadelesiyle birle\u015fmesini engellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Emek\u00e7i kad\u0131nlar ve halk kesimlerinden kad\u0131nlar bir toplumsal kesim olarak, emperyalizm taraf\u0131ndan kad\u0131n\u0131 bir mal olarak kabul\u00fcn\u00fcn onaylanmas\u0131na y\u00f6nlendiren, bireyci ve yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kavram ve pratikleri hayata ge\u00e7irmek amac\u0131yla te\u015fvik edilen \u015fiddetli bir ideolojik sald\u0131r\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan son on y\u0131llarda, feminist, reformist ve sosyal demokrat \u00f6rg\u00fctlenme ve hareketlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, eylemlerini, h\u00fck\u00fcmetlerin ve kapitalist devlet kurumlar\u0131n\u0131n deste\u011fi ile siyasi karar alma alanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirerek, temelde emperyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 etkilemeyen yasal reformlar\u0131 hedefliyorlar.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde emperyalizmin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc ve savunucusu olan h\u00fck\u00fcmetler ya da ulusal ve uluslararas\u0131 kurumlar \u00f6zel politikalar ve stratejiler geli\u015ftiriyorlar. Kad\u0131n hareketinin ve \u00f6rg\u00fctlerinin bu g\u00fcne kadar u\u011fruna m\u00fccadele etti\u011fi ve kitleler taraf\u0131ndan benmisenmi\u015f baz\u0131 talepleri ve \u015fiarlar\u0131 i\u00e7ini bo\u015faltarak demogojik bir kampanyan\u0131n\u0131n e\u015fli\u011finde y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc faaliyetin bir unsuru olarak kullan\u0131yorlar. Kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011fi talebini liberal \u201cf\u0131rsat e\u015fitli\u011f\u201dine, g\u00fcvenceli \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131 \u201ckad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr giri\u015fimcili\u011finin desteklenmesine\u201d indirgeyen kampanya ve projeler y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler kararlar\u0131yla, t\u00fcm d\u00fcnyada kad\u0131n on y\u0131llar\u0131 ilan edildi. DB\u2019nin 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda yay\u0131nlanan raporlar\u0131nda; bundan b\u00f6yle kad\u0131n eme\u011finin de\u011ferlenece\u011fi, kad\u0131n erkek \u201cf\u0131rsat e\u015fitli\u011fi\u201dnin ve kad\u0131nlar\u0131n \u201ckurtulu\u015fu\u201dnun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131yordu. Keza ayn\u0131 kurum \u201ce\u015fitlik k\u00e2rl\u0131l\u0131k getirir\u201d slogan\u0131yla 2012 y\u0131l\u0131n\u0131 da \u201ckad\u0131n y\u0131l\u0131\u201d ilan etti. Ancak bu e\u015fitlik; e\u011fitimli \u00fcst orta ve \u00fcst s\u0131n\u0131f kad\u0131nlar i\u00e7in yeni imk\u00e2nlar yarat\u0131rken (holding y\u00f6netim kurullar\u0131nda kota vs. gibi), alt s\u0131n\u0131flar i\u00e7in sadece d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler, g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma ve ev-i\u00e7i i\u015flerin t\u00fcm y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00fcstlenerek i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131labilmeleri anlam\u0131nda geliyordu. Neoliberalizm, vitrinini toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi kavram\u0131yla s\u00fcslerken, g\u00fcndelik hayat\u0131n i\u00e7inde emek\u00e7i kad\u0131na ba\u015fka bir se\u00e7enek sunulmuyordu. Kapitalizmin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kad\u0131nlara vaat etti\u011fi tek \u015feyin, yoksulluk, i\u015fsizlik, g\u00fcvencesizlik vb. neoliberal politikalar\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 alt\u0131nda ezilmekten ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla kad\u0131n ya\u015fayarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong> Kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadele e\u011filimi ve g\u00fcncel perspektifi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bir\u00e7ok \u00fclkede hak gasplar\u0131na, sava\u015f politikalar\u0131na, yo\u011funla\u015fan bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 geli\u015fen m\u00fccadelelerde, kitlesel g\u00f6steri ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerde, grev ve direni\u015flerde i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kad\u0131nlar en \u00f6n saflarda yer ald\u0131. M\u0131s\u0131r ve Tunus\u2019ta ya\u015fanan halk isyanlar\u0131na ve Yunanistan, \u0130spanya, Portekiz, \u0130talya ba\u015fta olmak \u00fczere bir \u00e7ok \u00fclkede g\u00fcndeme gelen sald\u0131r\u0131 paketlerine kar\u015f\u0131 geli\u015fen, grev, genel grev, g\u00f6steri ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flere, 2013 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye ve Brezilya\u2019da patlak veren halk direni\u015flerine, Nepal, Filipinler, T\u00fcrkiye ve Suriye K\u00fcrdistan\u0131 \u00f6rneklerinde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi demokratik ulusal hareketlere kad\u0131nlar kitlesel olarak kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Hemen hemen her k\u0131tada ve bir\u00e7ok \u00fclkede az\u0131msanamayacak say\u0131da kad\u0131n kitlesi, siyasal haklar ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, ekonomik ve toplumsal talepler, do\u011fan\u0131n ve \u00e7evrenin korunmas\u0131 i\u00e7in, kad\u0131na y\u00f6nelik artan \u015fiddet ve cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etti. Yerlat\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131n\u0131n emperyalist tekeller taraf\u0131ndan ya\u011fmalanmas\u0131na ve bunun yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre felaketlerine kar\u015f\u0131 ve do\u011fan\u0131n korunmas\u0131, yerli halklar\u0131n ve g\u00f6\u00e7menlerin haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in geli\u015fen m\u00fccadelelerde kad\u0131nlar kitlesel olarak yerald\u0131. T\u00fcm bunlar, i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n, onlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak da i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n ve kad\u0131n hareketinin \u00f6nemli bir m\u00fccadele birikimini olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n ezilen cinsiyet olmaktan kaynakl\u0131 demokratik haklar ve di\u011fer acil talepler i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri m\u00fccadele ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7abalar\u0131 b\u00fcy\u00fcmekte ve yay\u0131lmaktad\u0131r. Dahas\u0131 bu m\u00fccadeleye i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 artmakta ve onun i\u00e7inde daha etkin bir g\u00fc\u00e7 haline gelmektedirler. Bu durum, cinsiyetler aras\u0131nda hak e\u015fitli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere, kad\u0131nlar\u0131n demokratik hak ve talepleri i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelenin genel i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i m\u00fccadelesiyle birle\u015fme, ondan g\u00fc\u00e7 alma ve ona g\u00fc\u00e7 katma zeminini de geni\u015fletmektedir. Ancak t\u00fcm bu olumlu geli\u015fmelere kar\u015f\u0131n, kad\u0131n hareketi ve \u00f6rg\u00fctleri d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde zay\u0131f ve da\u011f\u0131n\u0131k bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arzediyor.<\/p>\n<p>Kad\u0131n hareketi ve \u00f6rg\u00fctleri, bir \u00e7ok \u00fclkede i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i hareketinden ve geni\u015f kad\u0131n kitlelerinden kopuk, dar burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck- burjuva, ayd\u0131n \u00e7evrelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fabilmi\u015f de\u011fil. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 emek\u00e7i kad\u0131n kitleleriyle birle\u015fme \u00e7abas\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00f6yle bir potansiyele de sahip de\u011fil. Baz\u0131lar\u0131 kapitalist \u00fclkeler y\u00f6neticilerinin ve dayand\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n ve emperyalistlerin denetimindeki ulusal ve ululararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n proje fonlar\u0131yla varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bunlar\u0131n faaliyetlerinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bu fonlardan yararlanabilmek i\u00e7in dayat\u0131lan ko\u015fullar\u0131n gereklerini yerine getirmek olu\u015fturuyor. Bu \u00f6rg\u00fct ve \u00e7evrelerin yan\u0131s\u0131ra, bir\u00e7ok \u00fclkede kad\u0131n kitlelerine ula\u015fmaya, onlar\u0131 \u00f6rg\u00fctlemeye ve harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan ve farkl\u0131 d\u00fczeylerde ad\u0131mlar atm\u0131\u015f ve geli\u015fme kaydetmi\u015f olan kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri ve \u00e7evreleri de var. Ancak istisnalar bir yana b\u0131rak\u0131lacak olursa, aralar\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar olmakla birlikte bu \u00e7evre ve \u00f6rg\u00fctlerin de kitleler aras\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 bir etkiye sahip olduklar\u0131, geni\u015f kad\u0131n y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 kucaklamad\u0131klar\u0131 ve temsil etmedikleri de bir ger\u00e7ek.<\/p>\n<p>Kad\u0131n hareketinin mevcut durumu, i\u015f\u00e7i hareketinin bilin\u00e7 ve \u00f6rg\u00fctlenme d\u00fczeyi ve bunun bir yans\u0131mas\u0131 olan kendi s\u0131n\u0131f partisinde \u00f6rg\u00fctlenme, burjuvaziye kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir toplumsal g\u00fc\u00e7 olarak hareket etme d\u00fczeyiyle de do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131. Emperyalizme, burjuvaziye ve her t\u00fcrden oport\u00fcnizme ve revizyonizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele s\u00fcrecinde yeniden in\u015fa edilen UKH ve mensubu parti ve \u00f6rg\u00fctler; \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi, 1990\u2018l\u0131 y\u0131llar ve sonras\u0131nda da yo\u011funla\u015fan sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ettiler. Bu s\u00fcre\u00e7te onlar, yeni kat\u0131l\u0131mlarla da birliklerini g\u00fc\u00e7lendirmelerine ve geli\u015fmelerine kar\u015f\u0131n, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i hareketi i\u00e7inde hala s\u0131n\u0131rl\u0131 bir etkiye sahipler. Bununla da ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, onlar\u0131n -baz\u0131 partiler daha ileri bir durumda olmas\u0131na kar\u015f\u0131n-, kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve etkileri zay\u0131f. Bu durumu a\u015fabilmek i\u00e7in Uluslararas\u0131 Kom\u00fcnist Hareket (UKH)\u2019in birikiminden de yararlanarak kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmaya yakla\u015f\u0131m ve prati\u011fi g\u00f6zden ge\u00e7irmek ve zay\u0131fl\u0131klar\u0131 h\u0131zla a\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong>Kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Kapitalist-emperyalist sistem ve burjuva toplumu, kad\u0131nlar\u0131n kendi \u00f6zg\u00fcn talepleri i\u00e7in m\u00fccadeleye at\u0131lmalar\u0131n\u0131n; bu m\u00fccadelelerin i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin m\u00fccadelesiyle birle\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 herg\u00fcn yeniden \u00fcretmekte ve ilerletmektedir. \u00d6te yandan giderek geni\u015fleyen kad\u0131n kitlelerinin toplumsal \u00fcretim s\u00fcrecine \u00e7ekilmesi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7iler i\u00e7inde kad\u0131nlar\u0131n say\u0131 ve oran olarak artmas\u0131na yola\u00e7maktad\u0131r. Ezilen cinsiyetin kurutulu\u015fu sorunu da daha \u00e7ok i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i kad\u0131n\u0131n kurutulu\u015fu sorunu haline gelmektedir. T\u00fcm bunlar; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partilerinin, i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i kad\u0131n kitleleri i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini daha da artt\u0131rmakta ve bunun olanaklar\u0131n\u0131 geni\u015fletmektedir. Bu olanaklar\u0131 en azami d\u00fczeyde de\u011ferlendirebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle:<\/p>\n<p><strong>a-<\/strong> Ba\u015fta i\u015f\u00e7iler olmak \u00fczere en geni\u015f kad\u0131n kitleleri aras\u0131nda kesintiye u\u011framayan bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi ve bunun partilerimizin \u00f6n\u00fcndeki en acil ve temel g\u00f6revlerden biri olarak ele al\u0131nmas\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fi ve ara\u00e7lar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere her bak\u0131mdan ilerletilmesinin hangi gerek\u00e7eyle olursa olsun eretelenmemesi. Ba\u015fta parti merkez organlar\u0131 olmak \u00fczere t\u00fcm y\u00f6netici organlar\u0131n kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kesintisiz bir bi\u00e7imde ilerlemesini g\u00fcvenceye alacak \u00f6nlemleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olmas\u0131.<\/p>\n<p><strong>b-<\/strong> Kad\u0131n kitleleri aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmek t\u00fcm parti \u00f6rg\u00fctlerinin temel g\u00f6revlerinden biri olmakla birlikte, bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kesintiye u\u011framayan ve ilerleyen bir \u00e7izgide geli\u015fmesini g\u00fcvenceye alman\u0131n ko\u015fullar\u0131ndan biri; ba\u015fta merkez ve di\u011fer y\u00f6netici organlar olmak \u00fczere parti \u00f6rg\u00fctlerinde kad\u0131nlar aras\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclecek \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek \u00f6zel organlar\u0131n kurulmas\u0131d\u0131r. Parti \u00f6rg\u00fctlerinin \u00f6zel organlar kuracak kadar geli\u015fmedi\u011fi durumlarda da \u00f6zel g\u00f6revliler belirlenmelidir.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer temel ko\u015ful ise, kad\u0131n kitlelerine y\u00f6nelik gazete, dergi, bro\u015f\u00fcr gibi \u00f6zel yay\u0131nlar\u0131n ve di\u011fer ajitasyon, propaganda materyallerinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak kad\u0131nlar aras\u0131ndaki parti \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sadece bu yay\u0131nlar\u0131n en etkin bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131 ile s\u0131n\u0131rlanmamal\u0131, partinin di\u011fer yay\u0131nlar\u0131n\u0131n da en tekin kullan\u0131m\u0131 ve en geni\u015f kad\u0131n kitlelerine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile birle\u015ftirilmelidir. Bunlar, sadece kad\u0131nlar aras\u0131nda kesintisiz bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmeyi g\u00fcvenceye almak a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, parti \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 en geni\u015f kad\u0131n kitlelerinin bilin\u00e7, \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele d\u00fczeylerini ilerleten bir \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeyine y\u00fckseltmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan da gereklidir. Binlerce y\u0131ld\u0131r bask\u0131 alt\u0131nda olan ve ikincil bir cinsiyet olarak g\u00f6r\u00fclen, hala de\u011fi\u015fik d\u00fczeylerde bo\u011fucu yetenek k\u00f6reltici, b\u0131kt\u0131r\u0131c\u0131 ev-i\u00e7i i\u015fleri \u00fcstlenmek zorunda kalan kad\u0131nlar\u0131n somut durumunu, bunun \u00fczerinde y\u00fckselen zorluklar\u0131n\u0131, onlar\u0131n ruh halini ve ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 devrimci potansiyeli g\u00f6z\u00f6n\u00fcne alan bir sab\u0131rl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Partilerimizin<em> kad\u0131nlar aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ilerlemesi ve etkisinin artmas\u0131 bir y\u00f6n\u00fcyle de buna ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><strong>c-<\/strong> Kad\u0131n hareketini b\u00f6len bir rol oynamaks\u0131z\u0131n ba\u015fta i\u015f\u00e7iler olmak \u00fczere emek\u00e7i kad\u0131nlara dayanan ve m\u00fccadelesini hak e\u015fitli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve di\u011fer acil taleplerle s\u0131n\u0131rlamayan, kad\u0131n\u0131n tam ve kesin kurtulu\u015fu i\u00e7in, s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun kurulu\u015fu i\u00e7in m\u00fccadele eden kom\u00fcnist bir hareketi ulusal ve uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte geli\u015ftirmek i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci partilerinin \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6revlerden biridir. Kom\u00fcnist kad\u0131nlar da kom\u00fcnist erkekler gibi parti de \u00f6rg\u00fctlenecekleri ve bu bak\u0131mdan aralar\u0131nda bir fark olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, kom\u00fcnist kad\u0131nlar\u0131n ayr\u0131 bir \u00f6rg\u00fct\u00fcne ya da kom\u00fcnist kad\u0131n hareketinin veya ak\u0131m\u0131n\u0131n ayr\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olarak \u015fekillenmesine ve ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na geerek yoktur. Gerek \u00fclke gerekse uluslarars\u0131 d\u00fczeyde genel olarak kad\u0131n \u00f6zel olarak da kom\u00fcnist kad\u0131n hareketinin ve kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 ele almak, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 deney aktar\u0131m\u0131nda bulunmak vb. i\u00e7in, haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 iyi yap\u0131lm\u0131\u015f kom\u00fcnist kad\u0131n konferanslar\u0131 d\u00fczenlenebilir ve d\u00fczenlenmelidir. Kom\u00fcnist bir kad\u0131n hareketinin geli\u015fmesi farkl\u0131 toplumsal s\u0131n\u0131f ve tabakalardan en geni\u015f kad\u0131n kitlelerini kucaklayan birle\u015fik bir kad\u0131n hareketinin \u00f6rg\u00fctlenmesi ve ilerletilmesiyle \u00e7eli\u015fmez ve onu zay\u0131flatmaz. Aksine onu g\u00fc\u00e7lendirir ve istikrarl\u0131 bir \u00e7izgide geli\u015fmesi ve birli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmesinin g\u00fcvencesi olur.<\/p>\n<p><strong>d-<\/strong> Parti \u00f6rg\u00fctleri ve parti y\u00f6netim organlar\u0131nda kad\u0131n kadrolar\u0131n yeti\u015ftirilmesi, ileri g\u00f6revlere te\u015fvik edilmesi, y\u00f6netici kademelerde g\u00f6rev almalar\u0131 konusunda cesaretlendirilmesi. Bunun hayata ge\u00e7ilmesini engelleyen, ayak direyen, gerici \u00f6n yarg\u0131 ve al\u0131\u015fkanl\u0131klara kar\u015f\u0131 kesintisiz bir m\u00fccadelenin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi.<\/p>\n<p><strong>e-<\/strong> Partinin gen\u00e7 kad\u0131nlar i\u00e7indeki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 tayin edici bir \u00f6neme sahiptir. Do\u011fas\u0131 gere\u011fi gen\u00e7lik devrimci tez ve tasavvurlar\u0131n hayat buldu\u011fu bir kesimi olu\u015fturur. Kad\u0131n hareketinin gelece\u011fi, m\u00fccadele kapasitesi vb. bir\u00e7ok bak\u0131mdan gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 ya\u015famsald\u0131r. Emperyalizm ve egemen s\u0131n\u0131flar gen\u00e7li\u011fin bilinen \u00f6zelliklerini g\u00f6z\u00f6n\u00fcne alarak gen\u00e7li\u011fe ve onun bir par\u00e7as\u0131 olan gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131 kazanmaya \u00f6zel bir \u00f6nem veriyorlar. Onlar\u0131n gen\u00e7li\u011fe y\u00f6nelik ideolojik sald\u0131r\u0131s\u0131 s\u00fcreklidir ve buna ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u201cBurjuva ya\u015fam tarz\u0131\u201d dayatmas\u0131 gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir kesini etkilemektedir. Partinin gen\u00e7lik \u00e7indeki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bunlar\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, t\u00fcm y\u00f6nleriyle kesintisiz bir bi\u00e7imde geli\u015ftirmesi, gen\u00e7lik ku\u015faklar\u0131ndan kopmamas\u0131n\u0131n ve s\u00fcrekli yenilenen gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131 kazanabilmesinin ko\u015fuludur.<\/p>\n<p><strong>f-<\/strong> Ayd\u0131n ve akademisyen kad\u0131nlar\u0131n dikkatini i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i kad\u0131n hareketine \u00e7ekmek ve saflar\u0131m\u0131za kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6zel bir \u00e7aba i\u00e7erisinde olmak. Kad\u0131n hareketi i\u00e7indeki, burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ak\u0131mlara \u00f6zel olarak da revizyonizm, reformizm, feminizim ve sosyal demokrasinin kavram ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 ideolojik m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmek. Kad\u0131nlar ve \u00f6zel olarak gen\u00e7 kad\u0131nlar i\u00e7inde M-L teorinin, \u00f6zel olarak da kad\u0131n\u0131n ezilmi\u015fli\u011fi sorununa, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde kad\u0131nlar\u0131n rol\u00fcne ve kad\u0131n hareketine dair tezlerinin \u00f6\u011frenilmesini te\u015fvik etmek ve bu konudaki zay\u0131fl\u0131klar\u0131 gidermek \u00fczere \u00e7e\u015fitli alanlarda e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p><strong>g-<\/strong> Kapitalizm, \u00fclkeler aras\u0131nda \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ili\u015fkiler geli\u015ftirerek onlar\u0131 kapitalist d\u00fcnya ekonomisinde bir zincirin halkalar\u0131 gibi birle\u015ftirmesine kar\u015f\u0131n; \u00fclkeler kapitalist d\u00fcnya ekonomisi i\u00e7indeki yerleri, kapitalist geli\u015fme d\u00fczeyi ve \u00f6zellikleri, genel olarak toplumsal yap\u0131lar\u0131 vb. bir\u00e7ok bak\u0131m\u0131ndan e\u015fit ve ayn\u0131 durumda de\u011fildirler. Bu durum, partilerimizin \u00f6n\u00fcndeki acil g\u00f6revlerin, kad\u0131nlar\u0131n i\u00e7indeki bulunduklar\u0131 toplumsal ko\u015fullar\u0131n ve acil talepler ve aralar\u0131ndaki ili\u015fkinin farkl\u0131la\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bu nedenle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131nf\u0131n\u0131n deverimci partileri, di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi kad\u0131nlar aras\u0131nda da \u00fclkelerinin somut ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alan ve bu ko\u015fullara uygun bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmelidirler. Bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu\u00e7lar\u0131ndan biri de; en geni\u015f kad\u0131n kitlelerini birle\u015ftiren kitlesel kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin kurulu\u015f s\u00fcre\u00e7leri ve alaca\u011f\u0131 bi\u00e7imlerin, kapsayaca\u011f\u0131 toplumsal kesimlerin ve platformlar\u0131n\u0131n \u00fclkelere ve her \u00fclkede de zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fecek olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>h-<\/strong> Farkl\u0131 s\u0131n\u0131f ve tabakalardan en geni\u015f kad\u0131n kitlelerini kucaklayabilmesi i\u00e7in, kad\u0131n hareketinin, onlar\u0131 birle\u015ftiren bir platforma sahip olmas\u0131 gerekir. Bu platform, ba\u015fta hak e\u015fitli\u011fi olmak \u00fczere demokratik haklar ve kad\u0131nlar\u0131n di\u011fer acil politik, ekonomik, sosyal talepleri \u00fczerinde y\u00fckselmelidir. En geni\u015f kad\u0131n kitlelerini birle\u015ftirebilecek bir \u00f6rg\u00fctlenme de ancak b\u00f6yle bir platform etraf\u0131nda in\u015fa edilebilir.<\/p>\n<p><strong>i-<\/strong> Sermayenin ve \u00fcretimin merkezile\u015fmesi s\u00fcrecinin ilerlemesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak kad\u0131n hareketinin \u00f6zellikle de kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin ulslararas\u0131 bir hareket olarak geli\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 geli\u015ftiriyor ve artan bir zorunluluk haline getiriyor. Kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri ve \u00e7evreleri aras\u0131nda da uluslararas\u0131 ili\u015fkiler ve ortak \u00e7al\u0131\u015fma e\u011filimleri geli\u015fiyor. Konferans\u0131m\u0131z ve \u00fcyesi parti ve \u00f6rg\u00fctler, kad\u0131n hareketinin uluslararas\u0131 d\u00fczeyde de do\u011fru bir y\u00f6netim ve platform etraf\u0131nda birle\u015fik bir hareket olarak geli\u015fmesi i\u00e7in giri\u015fimlerini ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Kas\u0131m 2014<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Emek\u00e7i kad\u0131n\u0131n farkl\u0131 d\u00fczeylerde de olsa i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00fcretiminin bir unsuru olan \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131, yeti\u015ftirilmesi ve di\u011fer ev-i\u00e7i i\u015fleri \u00fcstlenmesinin nas\u0131l ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi (meta \u00fcretimi s\u00fcrecinde ger\u00e7ekle\u015fen s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yan\u0131s\u0131ra ve ondan ayr\u0131 ikinci bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi ve bi\u00e7imi olarak de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilemeyece\u011fi sorunu) konferansta tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Bu konuda metnimiz net olmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle baz\u0131 feminist teorilerin tam da bu konuda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131na neden olduklar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Toplumsal \u00fcretime kat\u0131lan ve farkl\u0131 d\u00fczeylerde de olsa ev i\u00e7i i\u015fleri \u00fcstlenmek zorunda kalan emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n, hem i\u015fyerinde hem de evde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, <em>bu anlamda<\/em> \u201c\u00e7ifte vardiya\u201dlar\u0131 oldu\u011fu, ayr\u0131ca \u00e7ifte bask\u0131 ve eziyet ya\u015fad\u0131klar\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Ancak, kad\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131ndaki ev i\u00e7i hizmet\/bak\u0131m i\u015fleri; kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra ger\u00e7ekle\u015fen ikinci bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi ve bi\u00e7imi olarak ele almamak ve bu ba\u011flamda \u00e7ifte s\u00f6m\u00fcr\u00fc kavram\u0131n\u0131 kullanmaktan sak\u0131nmak gerekir. Bu nedenle; evdeki hizmet i\u015flerinden, <em>emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn<\/em> -ki bu i\u015f\u00e7i neslinin de yeniden \u00fcretimini de i\u00e7erir- yeniden \u00fcretiminin bir unsuru olarak s\u00f6z etmek ve sermayenin bunun da y\u00fck\u00fcn\u00fc genel olarak kad\u0131n cinsinin s\u0131rt\u0131na y\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu durumun onlar\u0131n fiziki ve manevi enerjilerini heder eden b\u00fcy\u00fck bir eziyet te\u015fkil etti\u011fini ifade etmek yeterlidir.<\/p>\n<p>Kad\u0131n sorunu, ba\u015fta feministler olmak \u00fczere burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ak\u0131mlar ve politik \u00e7evreler, akademisyenler aras\u0131nda, do\u011frudan kad\u0131n hareketinin talepleri ve hedefleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ve bilimsel sosyalizmin bu soruna ili\u015fkin tezleri ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra sosyalist in\u015fa s\u00fcrecinin deneyleri \u00fczerinden de tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 konulardan biri de; aralar\u0131nda s\u0131n\u0131fsal konumlar\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131klar olsa da kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131, yeti\u015ftirilmesi ve di\u011fer ev-i\u00e7i i\u015fleri \u00fcstlenmesi ve ezilen cins haline gelmesinin nas\u0131l ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ve bununla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n ikili bask\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra ikili s\u00f6m\u00fcr\u00fc alt\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130kili bask\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra ikili s\u00f6m\u00fcr\u00fc tesbiti, toplumsal \u00fcretime kat\u0131lan kad\u0131n\u0131n hem kapitalist meta \u00fcretimi, hem de insan neslinin \u00f6zel olarak da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yeniden \u00fcretimi s\u00fcrecinde s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc tezine dayand\u0131r\u0131l\u0131yor. Yukar\u0131da belirtilen baz\u0131 \u00e7evreler de, tarihsel olarak birbirini izleyen k\u00f6leci, feodal ve kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yan\u0131s\u0131ra, do\u011frudan \u00fcretim (ve \u00fcretim ba\u011flant\u0131l\u0131 sekt\u00f6rlerin) d\u0131\u015f\u0131nda ve ev i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen ve bir cinsin \u00f6tekini s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ikinci bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi ve bi\u00e7iminin geli\u015fti\u011fini savunan tezler ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Marksizmin bunu atlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00f6rmedi\u011fini ya da g\u00f6rmezden geldi\u011fini, sosyalizmi in\u015fa deneyimlerinin, kad\u0131n sorununu \u00e7\u00f6zmedi\u011fini ve \u00e7\u00f6zemeyece\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u201c\u00c7ifte s\u00f6m\u00fcr\u00fc\u201d kavram\u0131n\u0131, feminist olmayan baz\u0131 \u00e7evreler de, kad\u0131n\u0131n erkekten \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret almas\u0131 ba\u011flam\u0131nda kullan\u0131yorlar -ki bunu kad\u0131n\u0131n daha fazla ya da yo\u011fun s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc olarak ele almak ya da nitelendirmek gerekir.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da belirtilen g\u00f6r\u00fc\u015flerin Marksizme ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kurutulu\u015fu davas\u0131na i\u00e7tenlikle ba\u011fl\u0131 kad\u0131n \u00e7evrelerini de etkiledi\u011fi bir ger\u00e7ektir. Bunlara kar\u015f\u0131 genel ge\u00e7er, kaba ve \u015fematik s\u00f6ylemlerin \u00f6tesine ge\u00e7en, ikna edici, laf\u0131zda de\u011fil i\u00e7eri\u011fi ile de bilimsel, onlar\u0131n ag\u00fcmanlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcten ve ger\u00e7eklere dayanan bir ideolojik m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmek s\u0131n\u0131f bilin\u00e7li i\u015f\u00e7inin ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde ve \u00fcstesinden gelinmesi gereken g\u00f6revlerden biri olarak durmaktad\u0131r.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konferans\u0131m\u0131z, di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi kad\u0131n sorununa yakla\u015f\u0131m ve kad\u0131n kitleleri aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmada da, bilimsel sosyalizmin tezlerini temel al\u0131r. 1. Enternasyonal\u2019in, 2. Enternasyonal\u2019in devrimci d\u00f6neminin, i\u015f\u00e7i hareketinin yan\u0131s\u0131ra kom\u00fcnist kad\u0131n hareketinin de b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar yapt\u0131\u011f\u0131 ve bu alanda da zengin bir teorik ve pratik miras b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 3. Enternasyonal\u2019in, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci parti ve \u00f6rg\u00fctlerinin t\u00fcm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":74,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":{"0":"post-73","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-2014-turkiye"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75,"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73\/revisions\/75"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/74"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cipoml.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}